Images de page
PDF
ePub

PRVTENI CATABV LACOE LESTTVM MOTVVM:

AVTORE ERASMO REIN-
holdo Salueldenfi.

Cum gratia & priuilegio Cæfareæ & Regiæ Maieftatis,

TVBINGAE PER VLRICVM
Morhardum, Anno M. D. LI

BIBLIOTECA

DIPLOMA CAESAREVM CON ceffum Erafmo Rheinholt Salueldenfi,

ERDINANDVS DIVINA fauente clementia Romanorum Rex femper Auguftus,ac Ger mania,Hungaria, Bohemiæ,Dalmatia, Croatia, Sclauoniæ &c. Rex,Infans Hifpaniarum, Archidux Austria, Dux Burgundia Brabantia,Stiria, Carinthia Carniola, Marchio Morauia &c. Dux Lucenburgie,ac fuperioris & inferioris Silefiæ, Virtemberge & Tecka, Princeps Sueuie,Comes Habfpurgi, Tyrolis,Ferretis,Kiburgi & Goritiæ, Land▪ grauius Alfatia,Marchio Sacri Romani Imperij Burgouia,ac fuperioris & infea rioris Lufatia, Dominus Marchie Sclauonia, Portus Naonis & Salinarum &c. Scimus uita hominum neceffariam esse doctrinam de uera anni ratione & de terræ magnitudine, & Regionum fitu ac interuallis,& in omni uita numerorum

Geometria ufum maximum effe,& has ipfas artes teftimonia illuftria effe de Deo,& Regum cura conferuandas propter communem utilitatem generis hum mani,Sicut femper Laudatißimi Imperatores ac Reges carum propagationem ex imio ftudio adiuuerunt.Et nota funt ac celebrata maiorum noftrorum, Inclyti Alphonfi Regis Hifpaniarum, & aliorum beneficia in hoc genere tributa uniuerfæ pofteritati.Et nos ut legibus & difciplinæ reftitutione munire Rempub. ftude. mus,ita huius doctrine conferuatione pofteritati libenter confulimus. Cum igie tur per homines fide dignos & uiros præcipuos ad nos relatum effet, noftrum facri imperij fidelem dilectum Erafmum Rheinholt Philofophia Magiftrum, non folum præclare eruditum effe in Mathematum doctrina, Sed etiam utiliter Reis pub.in his artibus docendis feruire, & late femina carum fparfisse, & edidiffe ac editurum effe lucubrationes utiles, & humiliter ipfum orare, ut noftro Priuilegio editiones eius muniantur aduerfus iniuftam auariciam eorum, qui occafionem damni præbent his,qui primas editiones magno labore ac fumptu adornant, Nos quia & artium propagationi fauemus,& caufam probamus,humilima eius fupplicationi clementer annuimus. Vt autem fciremus libros utiles effe publicis ftudijs, quos editurus est, Catalogum hunc nobis exhibuit. Noua tabula Aftronomica forma Alphonfina & Copernici,quæ exhibent emendatum calculum motuum cœleftium omnium congruentem cum obferuationibus,tum prifcis, tum recentibus, Id quod nec Ptolemaice tabulæ præftant,nec Alphonfine,nec ullæ ex ijs propaga» te.Tabula refolute ex prioribus deriuatæ,ex quibus facilima fit fupputatio mos

[ocr errors]
[ocr errors]

tuum coeleftium. His infertæ funt tabule Eclipfium,quæ fuppeditant uerum calcu lum omnium deliquiorum Solis & Lune retrò al tria millia annorum. Tabularй directionum,ut uocant, generalium primus liber, cum fecundo libro particularium tabularu. Ephemerides fingulorum annorum aliquot futurorum calculatæ ex his recentibus tabulis. Tabula ortuum occafuum plurimarum ftellarum fixarum, tum ad ueterum uaria tempora,tum ad noftra per multa Climata. Chronicon,in quo priori pagina non folu annorum feries deducta est à uarijs initijs,quæ firmißi» mis rationibus conftituta funt, Verum Eclipfes luminum ad fingulos annos,loca trium fuperiorum Planetarum,& magni congreffus Planetarum,Item Meteora, quæ paßim in historijs annotata funt,Reliqua pagina è regione habet historica tan= quam effectus caufarum coeleftium diftributa in quatuor claffes, uidelicet,in Phyfica feu aconomica, Philofophica, Politica, Ecclefiaftica.Calendarium Ecclefia» fticum,quod continet ex ipfis fontibus deductam doctrinam cam de anno & menfi» bus, que traditur in Computo Ecclefiaftico, quod editum quidem est,fed augebia tur. Hiftoria annorum feu Calendarium Aftronomicum profuturum doctis, in quo inter cætera illuftris est tractatio de anno Aegyptiaco Græco unà cum nouis tabulis eruditis,fine quibus Ptolomæimagna conftructio feu Almageftum fimilia fcripta difficillimè intelliguntur. IfagogeSphærica feu doctrinæ primi mobilis elementa, quinq; libris comprehenfa. Hypotypofes orbium cœleftium, quas uulgo uocant Theoricas Planetarum, congruentes cum tabulis Aftronomi cis fupradictis. Compofitio noua Quadrantis cum multis utilißimis tabulis.Do Arina triangulorum planorum & fphæricorum,ea methodo, quæ Scholarum ufuiaccommodata eft,cum foecundo Canone perfingula fcrupula extenfo, quem licet omnium aftronomicarum tabularum fundamentum appellare. Eruditus Com mentarius in totum opus Reuolutionum Nicolai Copernici. Geometrica uaria, in= ter que de circuli quadratura, ac erudita confutatio opinionum Orontij& aliorum recentium. Item commentarius in quintum & decimum librum Euclidis. Com mentarius in Geographiam Ptolomæi cum noua uerfione Latina.Optice Arabis Alhazen hactenus non edita,correcta er figuris utiliter illuftrata. Deniq; ques cunq; alia uel à fe inuenta,uel à ueteribus fcripta, à fe primum in lucem prolata aut melius illuftrata editurus est, dummodo contra ueterem Romanam Ecclefiam ac orthodoxam, Catholicamq; fidem & religionem noftram,non fuerint.

Itaq; ut authoritate noftra & beneficio iuuemus doctrine ftudia, Priuilegium buic noftro facri Romani Imperij, fideli dilecto Magiftro Erafmo Rheinholt tribuimus, & hoc noftro Edicto uetamus intra annos triginta opera Mathema & 2 tica,ab

tica, ab eo edita, ab alio ullo in ditione Sacri Romani Imperij excudi,ac publicari ☛uendi,Mulcam contra hoc edictum facientibus irrogantes decem librarumau. ri puri, que toties perfoluantur, quoties aliquis contumaciter hoc edictum Maie. ftatis noftræ uiolabit. Ita ut reus infuper omnes tales libros ftatim amittat, que ita diuidi uolumus,ut dimidium Aerario feu fifco noftro inferatur, dimidium uero attribuatur diéto Erafmo Rheinholt, farciendidamni fui caufa.

Ac

mandamus,ut omnes Magiftratus ubiq; locorum Maieftati noftræ fubiectorum &. ultro implorata ope ipforum curent exequi uoluntatem huius noftri Edich, conceßionem Priuilegij noftridefendant omni poteftate Legitima,ficut poterunt ☛ debebunt,Inhac re fingulariter obtemperaturi noftræ uoluntati. Nam fumo ma cura hocagimus,ut Refpub.confilijs,legibus e armis noftris bene conftituta floreat cum alijs ornamentis Ciuilibus,tum uero ftudijs harum præfertim artium, de quibus hoc edictum noftrum proponitur, Harum teftimonio Literarum man nus noftræ fubfcriptione,er figilli noftri appenfione munitarum. arcenoftra Regia Prage Dieuigefima quarta menfis Iunij. Anno Domini Millefimo quingentefimo,quadragefimo nono. Regnorum noftrorum Romani decimo aono, Aliorum uero uigefimotertio.

FERD Inandus

Datum in

Admandatum Sacra Regio
Maieftatis proprium
M. Cornichus.

Simile Priuilegium autoriconceffum
est ab Imperatoria Maieftate.

MO PRINCIPI AC DOMINO, DO,

MINO ALBERTO MARCHIONI BRANDEN.

burgenfi, Duci Pruffiæ,Stetini,& Pomeraniæ &c. Burggras uio Noribergenfi,Domino fuo clementiffimo, Eraf mus Rheinholt Salueldenfis, Mathematum profeffor, S. D.

VANQVAM HAEC ADmiranda fapientia, quam doctrina de nu meris,proportionibus, figuris, menfuris, & motibus cœleftibus continer, nulla hu mana uoce fatis laudari poteft, tamen in alijs libris, qui ad ufum difcentium initia mathematum editi funt, prolixius de dig nitate & utilitate harum artium dixi, ut iuniorum ftudiautcunc accenderentur, feu certe, ut præmuniantur iuniores contra Cyclopicos fermones eorum, qui has artes ftolidiffi me contemnunt,nec uident eas effe & fapientiæ diuinæ radi os transfufos in hominum mentes, & illuftria ac firma teftis monia de Deo,& de prouidentia,& neceffaria uitæ adminicu la.Neceffe eft enim,& propter gloriam Dei, & propter utiliz tates ingentes communis uitæ,extare de his tantis bonis,ues ras commonefactiones,& conftantiffime reprehendi furores eorum, qui cum hanc doctrinam afpernantur, fimul Deum contumelia adficiunt,& nocent communi hominu uitæ .Sed quia hocopus non editur tyronibus, hic omiffa illa comme moratione,tantum gratias agam, primum Deo autori & cōferuatoriharum artium,deinde & tibi Princeps Alberte,qui & hanc doctrinam propagari curas, & noftros labores tua liberalitate adiuuas.Itaq uthonorem debitum Deo tribuam, adfirmo id quod ueriffimum eft,totam hanc fapientiam, dos

& 3

ctrinam

« PrécédentContinuer »