Images de page
PDF
ePub

άδου αφικέσθαι , πάντων έσχατον κακών εστίν. Ει δε βούλει , σοί εγώ, ως τούτο ούτως έχει, εθέλω λόγoν λέξει. *Ακούε δή, φασί, μάλα καλού λόγου, ον σύ μέν ηγήση μύθον, ώς εγώ οίμαι και εγώ δε λόγον· ως αληθή γαρ όντα σα λέξω & μέλλω λέγειν.

"Ωσπερ γαρ "Όμηρος λέγει, διενείμαντο την αρχήν ο Ζεύς και ο Ποσειδών και ο Πλούτων, επειδή παρά του πατρός παρέλαβον. Ην ούν νόμος όδε περί ανθρώπων επί Κρόνου, και αεί και νύν έτι εστίν εν θεοίς, των ανθρώπων των μεν δικαίως τον βίον διελθόντα και οσίως, επειδαν τελευτήση , εις μακάρων νήσους απιόντα, οικείν εν πάση ευδαιμονία εκτός κακών» τον δε αδίκως και αθέως, εις τό της τίσεώς τε και δίκης δεσμωτήριον, και δη Τάρταρον καλούσιν, ιέναι. Τούτων δε δικασται επί Κρόνου, και έτι νεωστι του Διός την αρχήν έχοντος , ζώντες ήσαν ζώντων και εκείνη ημέρα δικάζοντες, ή μέλλοιεν τελευταν. Κακώς oύν αι δίκαι εκρίνοντο· ό τε ούν Πλούτων και οι επιμεληται , έκ μακάρων νήσων ιόντες , έλεγον προς τον Δία, ότι φοιτώέν σφιν άνθρωποι εκατέρωσε ανάξιοι. Είπεν ούν ο Ζεύς: 'Αλλ' εγώ, έφη, παύσω τούτο γιγνόμενον. Νύν μέν γάρ κακώς αι δίκαι δικάζονται αμπεχόμενοι γαρ , έφη, οι κρινόμενοι κρίνονται ζώντες γαρ κρίνονται. Πολλοί ούν, ή δ' ός, ψυχάς πονηράς έχοντες, ήμφιεσμένοι εισί σώματά τε καλά, και γένη, και πλούτους και, επειδάν η κρίσις ή, έρχονται αυτούς πολλοί μάρτυρες , καρτυρήσαντες ως δικαίως βεβιώκασιν. Οι ούν δικασταί υπό τε τούτων εκπλήττονται , και άμα και αυτοί αμπεχόμενοι δικάζουσι, προ της ψυχής της αυτών οφθαλμούς και ώτα και όλον το σώμα προκεκαλυμμένοι. Ταύτα δή αυτοίς

l'autre vie avec une âme pleine de crimes. Je veux vous conter les destinés de l'homme. Ecoutez: peut-être croirez-vous entendre une fable ; et moi, je crois vous dire une vérité.

Les trois fils de Saturne , comme l'ont répété les récits d'Homère , se partagèrent l'héritage du monde, Alors, par une loi de la terre , qui n'est plus que la loi du ciel, l'homme d'une vie juste et sainte allait en mourant dans les îles Fortunées, où, loin de tous les maux, il trouvait tous les biens; tandis que l'homme injuste et sacrilège était enfermé dans le Tartare, prison d’expiation et de vengeance. Sous l'empire de Saturne et dans les premiers temps de Jupiter, des juges vivans prononçaient sur le sort des vivans,

le jour où ils devaient mourir. Aussi, les arrêts étaient mal rendus ; et Pluton et ses ministres vinrent se plaindre au roi suprême qu'on décernât quelquefois sans justice le bonheur ou les tourmens. Je saurai, dit le Dieu , mettre un terme à ces erreurs : il y a tant de fausses sentences , parce qu'on juge les hommes avec leur enveloppe terrestre , et lorsqu'ils vivent encore. Plusieurs, sous les plus beaux dehors , cachent une âme dépravée ; leur naissance, leurs richesses éblouissent; et ils se font suivre au lieu fatal par un long cortège de témoins, défenseurs mercenaires de leurs vertus. Les juges peuvent donc être abusés , puisqu'ils sont vivans eux-mêmes, et que les yeux, les oreilles, le voile du corps offusquent la lumière de leur âme. Ainsi un double rempart s'élève

πάντα επίπροσθεν γίγνεται, και τα αυτών αμφιέσματα, και τα των κρινομένων. Πρώτον μεν ούν, έφη, παυστέον εστί προειδότας αυτούς τον θάνατον νύν γαρ προίσασι· τούτο μεν ούν και δή είρηται τω Προμηθεί, όπως αν παύση αυτό αυτών. Έπειτα γυμνούς κριτέον απάντων τούτων τεθνεώτας γάρ δεί κρίνεσθαι. Και τον κριτήν δει γυμνόν είναι, τεθνεώτα, αυτή τη ψυχή αυτήν την ψυχήν θεωρούντα εξαίφνης αποθανόντος εκάστου έρημον πάντων των ξυγγενών, καταλιπόντα επί της γης πάντα εκείνον τον κόσμον, ίνα δικαία η κρίσις ή. Εγώ μεν ούν ταύτα έγνωκώς πρότερος ή υμείς, εποιησάμην δικαστές υιείς έμαυτού· δύο μεν εκ της Ασίας , Μίνω τε και Ραδάμανθυν: ένα δε εκ της Ευρώπης, Αιακόν. Ούτοι ούν επειδάν τελευτήσωσι, δικάσουσιν εν τώ λειμώνι , εν τη τριόδω, εξ ης φέρετoν τω οδώ, η μεν εις μακάρων νήσους, ή δ' εις Τάρταρον. Και τους μεν εκ της Ασίας Ραδάμανθυς κρινει» τους δ' εκ της Ευρώπης, Αιακός: Μίνω δε πρεσβεία δώσω επιδιακρίνειν, εαν ή απόρρητόν τι τώ ετέρω, ίνα ως δικαιοτάτη η κρίσις ή περί της πορείας τους ανθρώπους.

Ταύτ' έστιν , ά εγώ ακηκοώς πιστεύω αληθή είναι και εκ τούτων των λόγων τοιόνδε τι λογίζομαι ξυμβαίνειν. Ο θάνατος τυγχάνει ών, ως εμοί δοκεϊ , ουδέν άλλο, ή δυοϊν πραγμάτοιν διάλυσις , της ψυχής και του σώματος, απ' αλλήλουν. Επειδαν δε διαλυθήτον άρα απ' αλλήλοις, ου πολύ ήττον εκάτερον αυτοϊν έχει την έξιν την αυτού, ήν τερ και ότε έζη ο άνθρωπος· τό τε σώμα, την φύσιν την αυτού, και τα θεραπεύματα και τα παθήματα, ένδηλα πάντα· οίον, εί τινος μέγα ήν το σώμα φύσει η τροφή και αμφοτέρα ζώντος, τούτου και, επειδάν αποθάνη, ο νεκρός entre le tribunal et ceux qu'il juge. Commençons par ôter aux hommes la prescience de leur mort; car ils l'ont aujourd'hui : mais Prométhée a reçu l'ordre de les en priver. Ensuite, qu'on ne juge que leur âme, qu'on les juge dans une autre vie. Le tribunal luimême, composé d'êtres incorporels, dont les âmes libres et pures examineront d'autres âmes, ne prononcera sur les hommes qu'après leur mort inattendue: sans illusion, sans cortège, sans tout ce vain appareil de la terre, ils seront mieux jugés. Instruit de ce mal ayant yous, j'avais déjà nommé trois de mes fils, Minos et Rhadamanhe d'Asie, et l'Européen Æacus, pour être les juges des âmes. Ils vont mourir, et ils rendront leurs arrêts dans la prairie, au lieu même où se rencontrent le chemin des îles Fortu-, nées et celui du Tartare. Rhadamanthe jugera l'Asie, Æacus l'Europe, et je chargerai Minos de revoir les causes indécises : nous saurons enfin sans erreur par quelle route l'âme de chaque mortel doit continuer son voyage..

Ce discours est venu jusqu'à nous, et j'y crois ; mais voici maintenant comment je raisonne. La mort n'est que la séparation du corps et de l'âme. Or, quand ils se séparent, ils sont à peu près l'un et l'autre ce qu'ils étaient pendant la vie. Le corps ; par exemple, conserve en mourant les dons qu'il tint du hasard, les fruits de ses soins, les traces de ses douleurs ; et l'homme à qui la nature, l'exercice ou tous deux ensemble ont fait une grande taille, est encore grand dans le tombeau. La mort ne change

PENSÉES DE PLATON.

[ocr errors]

10

μέγας και ει παχύς, παχύς και αποθανόντος και τάλλα ούτως. Και εί αυ επετήδευε κομάν, κομήτης τούτου και ο νεκρός μαστιγίας αυ εί τις ήν, και ίχνη είχε των πληγών ουλάς εν τω σώματι ή υπό μαστίγων ή άλλων τραυμάτων ζών, και τεθνεώτος το σώμα εστιν ιδείν ταύτα έχoν κατεαγότα εί του ην μέρη, ή διεστραμμένα ζώντος, και τεθνεώτος ταύτα ένδηλα' ενί δε λόγω, οίος είναι παρεσκεύαστο το σώμα ζών, ένδηλα ταύτα και τελευτήσαντος ήν πάντα , ή τα πολλά, επί τινα χρόνον. Ταυτόν δή

μου δοκεί τούτ' άρα και περί την ψυχήν είναι ένδηλα πάντα εστίν εν τη ψυχή, επειδάν γυμνωθή του σώματος, τα τε της φύσεως και και τα παθήματα, ά δια την επιτήδευσιν εκάστου πράγματος έσχεν εν τη ψυχή ο άνθρωπος.

Επειδαν ούν αφίκωνται παρά τον δικαστών , οι μεν εκ της Ασίας παρά τον Ραδάμανθυν, ο Ραδάμανθυς, εκείνους επιστήσας, θεάται εκάστου την ψυχήν, ουκ ειδώς ότου εστίν· αλλά πολλάκις του μεγάλου βασιλέως επιλαβόμενος , ή άλλου ότουούν βασιλέως και δυνάστου, κατείδεν ουδέν υγιές ον της ψυχής, αλλά διαμεμαστιγωμένην και ουλών μεστήν υπό επιορκιών και αδικίας , ά εκάστω και πράξις αυτού εξωμόρξατο εις την ψυχήν , και πάντα σκολιά υπό ψεύδους και αλαζονείας, και ουδέν ευθύ διά το άνευ αληθείας τετράφθαι" και υπό εξουσίας και τρυφής και ύβρεως και ακρασίας των πράξεων και αξυμμετρίας τε και αισχρότητος γέμoυσαν την ψυχήν είδεν ιδών δε, ατίμως ταύτην απέπεμψεν ευθύ της φρουράς, οι μέλλει ελθούσα ανατλήναι τα προσήκοντα πάθη.

Προσήκει δε παντί τω έν τιμωρία όντι, υπάλλου ορθώς τιμωρουμένω, ή βελτίονι γίγνεσθαι και ονίνασθαι , ή

« PrécédentContinuer »