Images de page
PDF
ePub

και ως προς τον ποταμόν θεόν όντα απειθώς είχε, και μάχεσθαι έτοιμος ήν· και αυ τας του ετέρου ποταμού Σπερχειού ιεράς τρίχας, Πατρόκλω ήρωϊ, έφη, κόμην υπάσαιμι φέρεσθαι , νεκρώ όντι και ως έδρασε τούτο , ου πειστέον· τάς τε αυ Έκτορος έλξεις περί το σήμα το Πατρόκλου, και τας των ζωγρηθέντων σφαγάς εις την πυράν , ξύμπαντα ταύτα ου φήσομεν αληθή ειρήσθαι· ουδ' εάσομεν πείθεσθαι τους ημετέρους, ως Αχιλλεύς, θεάς ών παίς και Πηλέως, σωφρονεστάτου τε και τρίτου από Διός, και υπό τη σοφωτάτω Χείρωνα τεθραμμένος, τοσαύτης ην ταραχής πλέως, ώςτ' έχειν εν αυτώ νοσήματα δύο εναντίω αλλήλοις, ανελευθερίαν μετά φιλοχρηματίας, και αν υπερηφανίαν θεών τε και ανθρώπων.

. Μή τοίνυν μηδέ τάδε πειθώμεθα, μηδ' εώμεν λέγειν, ως Θησεύς, Ποσειδώνος υιός, Πειρίθους τε Διός και ώρμησαν ούτως επί δεινάς αρπαγάς» μηδέ τιν' άλλου θεού παϊδά τε και ήρω τολμήσαι αν δεινά και ασεβή εργάσασθαι , οια νύν καταψεύδονται αυτών. Άλλα προσαναγκάζωμεν τους ποιητές, ή μή τούτων αυτά έργα φάναι, ή τούτους μή είναι θεών παϊδαςαμφότερα δε μη λέγειν , μηδε ημίν επιχειρείν πείθειν τους νέους, ώς οι θεοί κακά γεννώσι , και ήρωες ανθρώπων ουδέν βελτίους. Όπερ γαρ εν τοϊς έμπροσθεν ελέγομεν, ούθ' όσια ταύτα, ούτ' αληθή : επεδείξαμεν γάρ που και ότι εκ θεών κακά γίγνεσθαι αδύνατον. Και μην τους γε ακούουσι βλαβερά πάς γάρ εαυτό ξυγγνώμην έξει κακό όντι , πεισθείς ως άρα

lui comme

de nous le montrer rebelle au dieu Scamandre et prêt à le combattre ; enfin , de supposer qu'il offre sur le lombeau de Patrocle, honoré par un héros, celte chevelure déjà consacrée au fleuve Sperclius. Ne croyons rien à ces récits, ne croyons pas qu'il ait traîné Hector autour du monument funèbre, ni qu'il ait égorgé des prisonniers Troyens sur le bûcher de son ami ; ne croyons pas , et ne laissons pas croire aux guerriers, qu'Achille , le fils d'une déesse et du sage Pélée dont le père était né d'un fils de Jupiter, Achille formé aux verlus par

la vigilance de Chiron, ait nourri dans son cœur des passions désordonnées , et surtout deux vices contradictoires, un vil amour du gain, et un mépris superbe des dicux et des hommes.

Ne laissons pas croire que Thésée fils de Neptune, et Pirithoüs fils de Jupiter , aient jamais entrepris des enlèvemens sacriléges, ni que les enfans des dieux et les héros se soient couverts de toutes les horreurs qu'on leur prête aujourd'hui. Que dis-je ? forçons les poëles de n'en plus faire des scélérats, ou de ne plus les nommer fils des dieux. Qu'ils choisissent; mais qu'ils n'essaient pas de persuader à la jeunesse que les dieux font le mal, et

que

les héros ne valent pas mieux que les hommes. Il n'y a dans ces fables ni religion ni vérité ; car il est impossible que les dieux envoient le mal sur la terre. Celle audace perdrait l'Etat : quel monstre , en effet, ne se pardonnera ses crimes , quand il PENSÉES DE PLATON.

23

τοιαύτα πράττουσί τε και έπραττόν και οι θεών αγχίαποροι, Ζηνός εγγύς, ών

κατ' Ιδαίον πάγον Διός πατρώου βωμός έστ' εν αιθέρι,

Και

Ούπω σφιν εξίτηλον αίμα δαιμόνων.

"Ων ένεκα παυστέον τους τοιούτους μύθους, μή Υμίν πολλήν ευχέρειαν εντίκτωσι τους νέους πονηρίας.....

Άνδρα δή, ως έoικε , δυνάμενον υπό σοφίας παντοδαπών γίγνεσθαι και μιμείσθαι πάντα χρήματα , ει ημίν αφίκοιτο εις την πόλιν αυτός τε και τα ποιήματα βουλόμενος επιδείξασθαι , προσκυνούμεν αν αυτον ως ιερόν, και θαυμαστόν , και ήδύνείποιμεν δ' ών και ότι ουκ έστι τοιούτος ανήρ εν τη πόλει παρ' ημίν, ούτε θέμις εγγενέσθαι , αποπέμπoιμέν τε αν είς άλλην πόλιν, μύρον κατά της κεφαλής καταχέαντες, και ερίώ στέψαντες. Αυτοί δ' αν το αυστηροτέρω και αηδεστέρω ποιητή' χρώμεθα και μυθολόγω ωφελείας ένεκα, ος ημίν τήν του επιεικούς λέξιν μιμούτο, και τα λεγόμενα λέγοι εν εκείνους τους τύπους, οίς κατ' αρχάς ένομοθετησάμεθα, ότε τους στρατιώτας επεχει

» ρούμεν παιδεύειν.

DB REPUBI.ICA., ΙΙΙ.

[ocr errors]

pourra se comparer à ces enfans des dieux, à ces bommes nés près de Jupiter,

Dont, au sommet d'Ida , s'élèvent les autels,

et qui peuvent dire:

Une céleste flamme en mes veines circule.

Ah ! que les Muses n'enfanteni point chez nous de ces fictions, de peur que nos jeunes gens ne rougissent plus d'être coupables....

Et si jamais un homme, habile à se métamorphoser lui-même pour imiter toutes choses, venait dans notre République et voulait nous faire entendre ses poèmes, nous rendrions hommage à son génie sacré, admirable, enchanteur; mais notre ville, lui dirions-nous , ne produit pas de si grands hommes, et nos lois les en excluent : parteż, d'autres peuples vous attendent. Alors nous répandrions des parfums sur sa tête, et il s'en irait avec sa couronne. Mais nous garderions le poëte austère et grave qui, plus utile pour les meurs, n'imiterait que le langage de la vertu, et, dans les exemples qu'il offrirait aux jeunes guerriers, ne contredirait pas nos institutions et nos lois.

RÉPUBLIQUE, LIV. III.

LEX THEATRALIS.

ΕΝ ταίς αυταίς ηδοναίς δει την αυτήν πόλιν και πολίτας διάγοντας, ομοίους εις δύναμιν όντας, ζην ευ τε και ευδαιμόνως. Τα μεν ούν των καλών σωμάτων και γενναίων ψυχών εις τας χορείας, οίας είρηται δείν αυτές είναι, διαπεπέρανται τα δε των αισχρών σωμάτων και διανοημάτων, και των επί τα τού γέλωτος κωμωδήματα τετραμμένων, κατά λέξιν τε και κατά όρχησιν, και κατά τα τούτων πάντων μιμήματα κεκωμωδιμένα, ανάγκη μεν θεάσασθαι και γνωρίζειν. "Άνευ γαρ γελοίων τα σπουδαία , και πάντων των εναντίων τα εναντία, μαθείν μεν ου δυνατόν , ει μέλλει τις φρόνιμος έσεσθαι' ποιείν δε ουκ αν δυνατόν αμφότερα, εί τις αυ μέλλει και σμικρόν αρετής μεθέξειν. 'Αλλά αυτών ένεκα τούτων και μανθάνειν αυτά δεί , του μήποτε δι' άγνοιαν δράν ή λέγειν όσα γελοία, μηδέν δέον: δούλοις δε τα τοιαύτα και ξένοις έμμισθοις προστάττειν μιμείσθαι. Σπουδήν δε περί αυτά είναι μηδέποτε, μηδ' ήντινούν, μηδέ τινα μανθάνοντα αυτά γίγνεσθαι φανερόν των ελευθέρων , μήτε γυναίκα, μήτε άνδρα καινόν δε αεί τι περί αυτά φαίνεσθαι των μιμημάτων. Οσα μεν ούν περί γέλωτά εστι παίγνια, α δή κωμωδίαν πάντες λέγομεν, ούτω τώ λόγω και

νόμω κείσθω.

[ocr errors]
« PrécédentContinuer »