Images de page
PDF
ePub

λιτών ημίν οίον κερασβόλος, δς άτεράμων εις τοσούτον φύσει γίγνοιτ' άν ώςτε μή τήκεσθαι , καθάπερ εκείνα τα σπέρματα πυρί, νόμοις ούτοι, καίπερ ούτως ισχυρούς oύσιν , άτακτοι γίγνωνται.

Ι. Ών δή χάριν, ουκ επίχαριν λέγουμαν πρώτον νόμον ιερών πέρι συλήσεως, άν τις τούτο δράν τολμά.

Και πολίτην μεν των τεθραμμένων ορθώς ούτ' αν βουλοίμεθα , ούτε έλπιστόν πάνυ τι , νοσήσαι ποτε αν ταύτην την νόσον οικέται δε αν τούτων, και ξένοι, και ξένων δούλοι πολλά αν επιχειρήσειαν τοιαύτα. "Ων ένεκα μεν μάλιστα, όμως δε και ξύμπασαν την της ανθρωπίνης φύσεως ασθένειαν ευλαβούμενος, ερώ τον των ιεροσύλων πέρι νόμον, και των άλλων πάντων των τοιούτων, όσα δυσίατα και ανίατα. Προοίμια δε τούτοισι, κατά τον έμπροσθεν λόγον ομολογηθέντα , προρρητέον άπασιν ως βραχύτατα. Λέγοι δη τις αν, εκείνω διαλεγόμενος άμα και παραμυθούμενος, δν επιθυμία κακή, παρακαλούσα μεθ' ημέραν τε και επεγείρουσα νύκτωρ, επί τι των ιερών άγει συλήσοντα, τάδε

"Ω θαυμάσιε, ουκ ανθρώπινόν σε κακόν ουδέ θείον κινεί το νύν επί την ιεροσυλίαν προτρέπον ιέναι. Οιστρος δε εστί τις εμφυόμενος εκ παλαιών και ακαθάρτων τους ανθρώποις αδικημάτων, περιφερόμενος αλιτηριώδης δν ευλαβείσθαι χρεών παντί σθένει. Τίς δ' έστιν

άβεια , μάθε. Όταν σοι προσπίπτη τι των τοιούτων δογμάτων , Έθι επί τάς αποδιοπομπήσεις, ίθι επί θεών αποτροπαίων ιερά ικέτης, ίθι επί των λεγομένων

[ocr errors]

mortels indomptables, dont le caractère endurci, comme certaines plantes que le feu ne peut amollir, résiste à l'action des plus puissantes lois.

1. Voilà ceux qui provoquent une loi contre les sacriléges, loi déplorable , mais qui oppose à l'audace une salutaire leçon.

Ce n'est pas que nous puissions vouloir ou craindre que des citoyens, élevés suivant notre règle, soient jamais frappés de cet égarement; mais leurs esclaves, les esclaves des étrangers et les étrangers mêmes y seront-ils toujours inaccessibles ? C'est surtout cette raison, c'est aussi l'idée effrayante de notre faible nature , qui, sur la profanation des choses saintes, et sur les autres maladies incurables de l'espèce bumaine, m'inspirent la menace des lois. Je commence par un de ces courts préambules dont j'ai prouvé l'utilité; je m'adresse à l'homme qu’un fatal démon tourmente le jour, éveille la nuit, pour l'entraîner vers les trésors d'un temple, et je lui parle comme un ami qui veut le sauyer:

O toi que j'admire, est-ce un dieu, est-ce un homme qui l'égare , et veut l'armer contre le sanctuaire? Non, c'est un Génie malfaisant, né d'anciens crimes sans expiation , et qui vit au milieu des mortels pour les environner de sa fureur. Rassemble toules tes forces contre ses impures séductions; apprends à lui résister. D'abord, quand il viendra s'emparer de toi avec son vertige , va chercher le secours des cérémonies saintes , va tomber en suppliant aux

[ocr errors]

ανδρών υμίν αγαθών ξυνουσίας και τα μεν άκουε, τα δε πειρώ λέγειν αυτός, ως δεί τα καλά και τα δίκαια πάντα άνδρα τιμάν' τας δε των κακών ξυνουσίας φεύγε αμεταστρεπτί. Και εάν μέν σοι δρώντι ταύτα λωφά τι το νόσημα: ει δε μή, καλλίω θάνατον σκεψάμενος, απαλλάττου του βίου.

Ταύτα ημών αδόντων προοίμια τοϊς πάντα ταύτα επινοούσιν όσα ανόσια έργα και πολιτοφθόρα , τω μεν πειθομένω, τον νόμον εαν σιγή δεί· τω δε άπειθούντι, μετά το προοίμιον άδειν μέγα:

“Ος δ' αν ιεροσυλών ληφθη, εάν μέν ή δούλος ή ξένος, εν τω προσώπων και ταϊς χερσί γραφείς την ξυμφοράν , και μαστιγωθείς οπόσας αν δόξη τους δικασταίς, εκτός των όρων της χώρας γυμνός εκβληθήτω. Τάχα γαρ αν δούς ταύτην την δίκην, γένοιτ' άν βελτίων σωφρονισθείς. Ου γαρ επί κακώ δίκη γίγνεται ουδεμία γιγνομένη κατά νόμον δυοϊν δε θάτερον απεργάζεται σχεδόν ή γαρ βελτίονα, η μοχθηρότερον ήττον εξειργάσατο τον την δίκην παρασχόντα. Πολίτης δε άν τις ποτέ τι τοιούτον δρών αναφανή, περί θεούς, ή περί γονέας, η περί πόλιν ήδικηκώς των μεγάλων τινά και απορρήτων αδικιών, ώς ανίατον ήδη τούτον όντα και δικαστής διανοείσθω, λογιζόμενος οίας παιδείας τε και τροφής

εκ. παιδός τυγχάνων, ουκ απέσχετο των μεγίστων κακών : δίκη δη τούτω θάνατος, ελάχιστον των κακών τους δε άλλους παράδειγμα ονήσει, γενόμενος ακλεής και υπέρ τους της χώρας όρους αφανισθείς. Παισί δε και γέautels des dieux préservateurs, va partout demander où tu trouveras des gens de bien, et ne les quitte plus. Entends-les dire , essaie de répéter loi-même, que

l'honneur et la justice sont des devoirs pour l'homme. Fuis les méchans, fuis, et ne les revois jamais. Te sens-tu peu-à-peu délivré du démon qui t'agile ? Non? meurs donc, la mort est un bien pour ioi.

Après avoir ainsi parlé à tous ceux qui pourraient commettre ces attentats, fléaux destructeurs des

peu• ples, si nous ne trouvons pas de coupables, laissons la loi se taire ; s'il s'en présente, faisons-la retentir à leurs oreilles :

Quiconque, esclave ou étranger, sera convaincu de vol sacrilége, les mains et le front marqués de son crime, fouetlé aussi long-temps que l'ordonneront les juges, sera jeté nu hors des frontières de la République. Une fois la justice salisfaite, veuillent les dieux le corriger et lui donner la verlu! car la justice, qui venge la loi , n'a jamais pour but le mal du condamné; elle veut le faire homme de bien , elle veut au moins lui ôter de ses vices. — Si le coupable est un citoyen , si les dieux, sa famille ou sa patrie lui reprochent un de ces grands forfaits dont le nom même est sinistre, les juges décideront que son mal est sávs remède, puisque la longue épreuve d'une sage éducation n'a pu élouffer en lui le germe des crimes : la mort, que lui donne la justice, est le moindre mal de l'infortuné ; mais il servira d'exemple, il mourra flétri, et ses restes disparaîtront du sol qu'il a profané. Si les enfans et la postérité du νει, εάν φύγωσε τα πατρώα ήθη , κλέος έστω, και λόγος έντιμος λεγόμενος, ως ευ τε και ανδρείως εις αγαθόν εκ κακού διαπεφευγότων. Δημόσια δε χρήματα ουδενός των τοιούτων τη πολιτεία πρέπον αν είη γίγνεσθαι , εν ή δεί τους αυτούς αεί και ίσους όντας διατελεϊν κλήρους.

Ζημίας δ' εκτίσεις, όταν αδικείν άξια δοκή τις χρημάτων , εκτίνειν, αν και τί των του κλήρου κατεσκευασμένου περιττεύον, μέχρι τοσούτου ζημιωθέντα το δε πλέον, μή. Τάς δ' εις ταύτα ακριβείας εκ των απογραφών νομοφύλακες σκοπούντες, το σαφές εξαγγελλόντων αεί τοϊς δικασταϊς, όπως αν των κλήρων αργός μηδείς μηδέποτε γίγνηται δι' απορίαν χρημάτων. Ζημίας δε άν τις πλέονος άξιος είναι δοκή, εαν άρα μή τινες εθέλωσιν αυτών των φίλων εγγυάσθαί τε και ξυνεκτίνοντες απελευθερούν, δεσμοίς τε χρονίοις και εμφανέσι και τισι προπηλακισμούς κολάζειν. "Άτιμον δε παντάπασι μηδένα είναι μηδέποτε μηδ' εφ' ενί των αμαρτημάτων, μηδ' υπερόριον φυγάδα: θάνατον δε, ή δεσμούς, ή πληγάς, ή τινάς αμόρφους έδρας, ή στάσεις ή παραστάσεις εις ιερά επί τα της χώρας έσχατα, ή χρημάτων καθάπερ έμπροσθεν είπομεν εκτίσεις γίγνεσθαι δείν , την δίκην ταύτην γιγνέσθω. Δικασταί δε έστωσαν θανάτου πέρι νομοφύλακές τε, και το των περυσινών αρχόντων αριστίνδην απομερισθέν δικαστήριόν. Εισαγωγάς δε τούτων, και προκλήσεις, και όσα τοιαύτα, και ως δεί γίγνεσθαι, τοϊς νεωτέροις νομοθέταις χρή μέλειν την διαψήφισιν δε ημέτερον έργον νομοθετείν.

"Έστω δή φανερά μεν η ψήφος τιθεμένη. Πρό τούτου δε, κατά το στόμα του διώκοντός τε και φεύγοντος, ο δικαστής

« PrécédentContinuer »