Images de page
PDF
ePub

θέντα λόγον, αν άρα τις, ακούων ημών, οίος αποσχέσθαι γένηται μάλλον εκών διά τα τοιαύτα φόνων των πάντη ανοσιωτάτων. Ο γάρ δή μύθος, ή λόγος, ή ό τι χρή προσαγορεύειν αυτόν, έκ παλαιών ιερέων είρηται σαφώς ως ή των ξυγγενών αιμάτων τιμωρός δίκη επίσκοπος νόμο χρήται το νυν δή λεχθέντι» και έταξεν άρα δράσαντί τι τοιούτον, παθείν ταυτα αναγκαίως άπερ έδρασεν. Ει πατέρα απέκτεινέ τίς ποτε, αυτόν τούτο υπό τέκνων τολμήσαι βία πάσχοντα έν τισι χρόνοις· κάν ει μητέρα, γενέσθαι τε αυτόν θηλείας μετασχόντα φύσεως αναγκαίον, γενόμενόν τε, υπό των γεννηθέντων λιπείν τον βίον εν χρόνοις υστέροις του γάρ κοινού μιανθέντος αίματος ουκ είναι κάθαρσιν άλλην, ουδέ έκπλυτον εθέλειν γίγνεσθαι το μιανθεν, πρίν φόνον φόνο ομοίω όμοιον ή δράσασα ψυχή τίση, και πάσης της ξυγγενείας τον θυμόν αφιλασαμένη κοιμήση. Ταύτα δή παρά θεών μέν τινα φοβούμενον, τας τιμωρίας είργεσθαι χρή τας τοιαύτας.

Ει δέ τινας ούτως αθλία ξυμφορά καταλάβοι , ώστε πατρός, η μητρός, ή αδελφών, ή τέκνων εκ προνοίας εκουσίως ψυχήν τολμήσαι αποστερείν σώματος, και παρά του θνητού νομοθέτου νόμος ώδε περί των τοιούτων νομοθετεί Προρρήσεις μεν τας περί του των νομίμων είργεσθαι, και εγγύας τας αυτάς είναι , καθάπερ ερρήθη τοίς έμπροσθεν· έαν δέ τις όφλη φόνου τοιούτου, τούτων κτείνας τινά, οι μεν των δικαστών υπηρέται και άρχοντες αποκτείναντες, εις τεταγμένην τρίοδον έξω της πόλεως εκβαλλόντων γυμνόν· αι δε αρχαί πάσαι υπέρ όλης της πόλεως, λίθον έκαστος φέρων , επί την κεφαλήν του νεκρού βάλλων,

meur

PLATON. 373 s'y attendre ; plaçons encore avant notre loi d'utiles remontrances contre tous les

genres

de tres, et surtout contre celui qui offense le plus la religion. Apprenez les fables, que dis-je ? les menaces, les prophéties des anciens prêtres. La justice qui voit tout punit ainsi, disent-ils, l'homme avide du sang de sa famille : qu'il s'attende à souffrir ce qu'il a fait; Dieu l'ordonne. Le meurtrier d'un père sera tué, dans une autre vie, par ses enfans; et celui d'une mère deviendra femme 'un jour par l'ordre des destinées , pour que ses enfans lui donnent la mort. Souillée d'un tel meurtre , l'âme ne peut l'expier, ni effacer cette tache de sang, qu'en soumettant à la même peine , au même homicide , son enveloppe mortelle ; aucun autre sacrifice n'apaiserait les mânes de toute la famille irritée. Ces vengeances des dieux ne suffisent-elles pas pour effrayer les téméraires ?

Que si pourtant des malheureux sont entraînés par une fatalité assez déplorable pour oser s’armer contre leur père, leur mère, leurs frères ou leurs enfans , et chasser leur âme du poste où Dieu l'a placée, voici la loi des hommes : « L'accusé est banni de la société civile, et doit les mêmes cautions que les autres meurtriers. Une fois condamné par les juges, il est exécuté par leurs ministres, et son corps est exposé nu dans un champ funèbre hors des remparts. Tous les magistrats, au nom du peu entier, vont chacun jeter une pierre sur la tête du parricide ; et la ville est ainsi purifiée. On le porte αφοσιούτω την πόλιν όλην" μετά δε τούτο, εις τα της χώρας όρια φέροντες , εκβαλλόντων τω νόμω άταφον.

Τον δε δή πάντων οικειότατον και λεγόμενον φίλτατον ός αν αποκτείνη, τι χρή πάσχειν ; λέγω δε, ός αν εαυτόν κτείνη, την τής ειμαρμένης βία αποστερών μοίραν, μήτε πόλεως ταξάσης δίκην, μήτε περιωδύνω αφύκτώ προσπεσούση τύχη αναγκασθείς, μηδε αισχύνης τινός απόρου και αβίου μεταλαχών, αργία δε και ανανδρίας δειλία εαυτώ δίκην άδικον επιθή. Τούτω δή τα μεν άλλα θεός οίδεν, ά χρή νόμιμα γίγνεσθαι περί καθαρμούς τε και ταφάς. "Ων εξηγητάς τε άμα και τους περί ταύτα νόμους επανερομένους, χρή τους εγγύτατα γένει ποιείν αυτοϊσι κατά τα προσταττόμενα. Τάφους δ' είναι τοίς ούτω φθαρείσι, πρώτον μεν καταμόνας , μηδέ μεθ' ενός ξυντάφου» είτα, εν τούς των δώδεκα δρίοισι μερών των όσα αργά και ανώνυμα, θάπτειν ακλεείς αυτούς, μήτε στήλαις μήτε ονόμασι δηλούντας

τους τάφους.....

Νόμοι δε, ως έoικεν , οι μεν των χρηστών ανθρώπων ένεκα γίγνονται και διδαχής χάριν του τίνα τρόπον όμιλούντες αλλήλοις αν φιλοφρόνως oικoίενοι δε, των την παιδείαν διαφυγόντων, άτεράμονι χρωμένων τινί φύσει, και μηδέν τεγχθέντων, ώςτε μή ουκ επί πάσαν ιέναι κάκην, Ούτοι τους μέλλοντας λόγους ρηθήσεσθαι πεποιηκότες αν εξεν· οίς δη τους νόμους εξ ανάγκης ο νομοθέτης αν νομοθετού, βουλόμενος αυτών μηδέποτε χρείαν γίγνεσθαι. Πατρός γαρ ή μητρός ή τούτων έτι προγόνων όςτις τολμήσει άψασθαι ποτε βιαζόμενος αικία τινί, μήτε των άνω δείσας θεών μήνιν, μήτε των υπό γής τιμωριών λεγομέ

in

ensuite au-delà des frontières , et on l'abandonne sans tombeau. »

Mais cherchons, en passant , quelle peine no’s réserverons à l'insensé qui détruit ce qu'il a de plus proche et de plus cher, sa propre vie, et tourne ses mains sur lui-même pour contredire la destinée, sans qu'un arrêt l’ait flétri, sans que les tourmens d'une fortune inévitable le forcent au désespoir, sans que rien le fasse rougir de vivre ; lâche et faible victime, qui prononce un arrêt injuste contre ses jours. Dieu seul connaît alors les devoirs à remplir pour l'expiation et la sépulture. Que les plus proches parens terrogent donc les prêtres et les lois sur les morts. Songeons surtout à ne lui élever qu'un monument solitaire , où il repose. loin de ses concitoyens ; choisissons, dans les douze parties du territoire, des lieux déserts , inconnus ; et ne souffrons pas qu'une colonne , une inscription fasse remarquer sa tombe.....

Il y a des lois pour les gens de bien, qui apprennent d'elles à vivre en paix ; il y en a pour les méchans qui n'apprennent rien , et dont l'âme de fer ne connaît de passion que celle du crime. C'est pour eux encore que je vais parler; pour eux le législateur est forcé de porter des lois dont il souhaite qu'on n'ait jamais besoin. Quiconque frappe seulement son père , sa mère , ou un aïeul, ne craint ni la colère céleste, ni les châtimens qui sous la terre sont promis aux coupables, et, dans son ignorance superbe , il méprise ces anciennes leçons

)

νων, αλλά, ως ειδώς ά μηδαμώς οίδε και καταφρονών των παλαιών και υπό πάντων ειρημένων, παρανομεί , τούτω δεί τινός αποτροπής εσχάτης. Θάνατος μεν ούν ουκ έστιν έσχατον' οι δε έν άδου τούτοισι λεγόμενοι πόνοι έτι τε τούτων εισί μάλλον εν εσχάτοις, και, αληθέστατα λεγοντες, ουδεν ανύτουσι ταϊς τοιαύταις ψυχαίς αποτροπής· ου γάρ αν εγίγνοντο ποτε μητραλοίαι τε και των άλλων γεννητόρων ανόσιοι πληγών τόλμαι. Δεί δή τας ενθάδε κολάσεις περί τα τοιαύτα τούτοισι τας εν τω ζήν , μηδέν των εν άδου λείπεσθαι κατά δύναμιν.

"Έστω δή λεγόμενον το μετά τούτο τηδες

“Ος αν τολμήση πατέρα ή μητέρα, ή τούτων πατέρας και μητέρας τύπτειν, μή μανίαις έχόμενος, πρώτον μεν και προστυγχάνων και καθάπερ εν τοις έμπροσθεν, βοηθείτω. Και ο μέν μέτοικος ή ξένος εις προεδρίας των αγώνων καλείσθω βοηθώνμή βοηθήσας δε, αειφυγίαν εν της χώρας φευγέτω. Ο δε μή μέτοικος, βοηθών μεν , έπαινον εχέτω" μή βοηθών δε, ψόγον. Δούλος δε, βοηθήσας μεν, ελεύθερος γιχνέσθω μη βοηθήσας δε, πληγάς εκατόν τη μάστιγα τυπτέσθω εν αγορά μέν αν γίγνηται το γιγνόμενον, υπαγορανόμων· εάν δ' εκτός αγοράς εν άστει , των αστυνόμων κολάζειν τον επιδημούντα" εάν δε κατ' αγρούς της χώρας που και τους των αγρονόμων άρχοντας. Εάν δ' επιχώριος και παρατυγχάνων ή τις, εάν τε παίς, εάν τε ανήρ, εάν τ' ουν γυνή, αμυνέτω πάς, τον ανόσιον επονομάζων· ο δε μή αμύνων, άρα ενεχέσθω Διός ομογνίου και πατρώου κατά νόμον. Εάν δέ τις όφλη δίκην αικίας γονέων, πρώτον μεν φευγέτω αειφυγίαν εξ άστεος εις την άλλην χώραν, και πάντων ιερών είργέ

[ocr errors]
« PrécédentContinuer »