Images de page
PDF
ePub
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Alartis, & fimilia ; quod loquendi genus inueteratæ confuetudin i relinquimus; fcientes prcmillores deuolui ad Ognificatores, non è contrà,vt diximus.

Ptolenzus 3. Quadripart, cum perpenderet summa industria, omnia , ac fingula , quæ Natis accidere poterant circa corporis affectiones, animi moros, fortunas, & reliqua intrinfecus,vel extrinfecus aduenientia, pofle aquiti ex Sole, Luna,Parte fortune , Ascendente, Medio Czeli, hos quinque tantunmodò ftatuit significatores , ex quoium directionibus accidentia omnia tàm prospera, quàm aduersa efsent euentura , prout maleficis vel beneficis occurriffent; quam Ptolemæi sen-tentiam, et constitutionein omnes fećtati sunt; addiderunt aliqui pro significatoribus reliquos Planetas quinque etiam , Saturnum , louein, Martem, Venerem,, et Mercuriuin, qui mala, vel bona decernerent in suis fignificatis; nec non cuspides omnium domorum cælestium pro sua significatione, vt fecundam doo mum pro diuitijs, et sic de reliquis: nec credimus onninò abfque fundamento, cũ ex his experientia duce ) plurima confpiciamus; Sectatores Arabum (præter Partem furtunæ ) alias innumeras partes dirigunt, quas tamquain falso commenttas omnino reijcimus ab hoc munere.

Promiffures ponit Ptolemæus cum Antiquis corpora Planetarum, et eorum radios quofcunque , eorum Antiscia , Imperantia, et Obedientia; addunt alij res centioresteru inos Planetarum, Stellas fixas, Nodosque Lunares, videlicet Caput,et Caudā Draconis , vt cuin experientia optimè consentientesi& aliqui etiam cufpides Domçrum. DE MOTV REALI IN DIRECTIONIB VS,

& duplici via cas componendi. Cap. II.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ETER N A Dei Optimi Maximi prouidentia Inferiorem hanc machinam tradidit fecundis caufis gubernauidam , interioraque omnia, et exteriora ad vsum hominis venientia à Deo mediantibus Angelis, et corporibus cælestibus dispensantur , quorum ferè oinnia oftendit nobis ( vt benè Albert. Mag. in fpeculo ) in libro vniuerfitatis, qui eft pelis. Cæli; in qua summo ordine iussu tanti Opificis non folum delineati apparent influxus finguli; sed tempora , et termini , qui præteriri non possunt ; qui habentur ope directionum, quæ fint

exequtrices dictorum influxum, et diuinæ voluntatis ; hinc apparet quàm perbellè inferiora Deus condiderit , et superiora , quantunque hallucinentur contendentes motum in directionibus esse fictitium, nec verum ; cum realis fit,et primus Primi Mobilis (vt diximus) ex Oriente in Occidenté concitatiffimus , patratus tempore emerfionis

cuiusuis in hanc Mundi lucem, quamuis de nouo tempore euentusidem non abfoluatur: nam sicut in Ortu Nati ex situ, et afpectibus Planetarum, repertoque figno in Horizonte in circumuolutione tunc temporis Primi Mobilis,remanferunt iinpressæ in Nati corpore actiuæ , ac pafliure qualitates elementorum , nec non dispositiones diuerfæ ex Aftris producte , quæ rarò, vel nufquam delentur nisi post mortem ; fic etiam motus ille, ortus, et deuo. lutio promissoris ad locum significatoris eodem tempore realiter absolutus eft, et remanfit etiam impreffus in nato , effectum significatum producturus pro diftantia gradum xquatoris inter significatorem , et promisforem, ac itineris Primi MobiLs ab vno loco ad alium tribuendo pro quolibet gradu certum temporis spatiuin.

expe

[ocr errors]
[ocr errors]

experientia comprobatums fed de his , alijsque permultis circa hanc materiam & nemine confideratis alibi agemus cum hic folum compendio sam tractationem abfoluere intendamus,

Reiectis omnibus directionuin modis ab antiquis excogitatis , vt à ratione, et experientia latè diffonis , duplex relicta est Astronnmis via, qua directiones componere,et futurorum accidentiam teinpora prædicere profelli funt; Ptolemæi vna, quam 3. Quadripart.ægrèac confufiflimè docuit, et quam aliqui pauci sectati sunt; altera Aftrononorum alioruny, quam prino redegit in Tabulas Joannes Regio montanus Germanus Rationalem appellatam; et nos in noftris Tabulis ita explicauimus, vt nil aliud in pofterum defiderari poflit i extant in opere nostro Tabulæ Declinationum, Ascensionuni Rectauin,et Obliquzcum ab i. gind. Ale titudinis Poli, vfque ad 60, cuin latitudine 8. grad, tàm Septemtrionali, quam Meridiana , necnon Circulorum pofitionis pro tota Europa insercientiun, i quibus mira facilitate directiones componuntur ; vtramque viam in hoc trictatu docebimus, difficultatesque omnes circa hanc materiam contingentes dissoluemus, reiectis aliorum philateriis, et verbofa petulantia: vt cuilibet liberum sit alteram viarum sequi , quam libuerit . Cæterum viam poftremain Regiomontani , et in noftris Tabulis expreflam fectantur infigniores Aftrononii, et Mathematici noftri temporis , sectatus eft Tycho , loannes Keplerus, Schola Danica,Ioannes Antonius Maginus, alijque; et nos sc. ab hinc annis, quibus has materias exantlauimus , eamdem profetli , nunquam quidquam fcrupuli reperiinus, quo animus ad fententiam mutandam ftimularetur, cognofcentes veris fundamentis rationibus Mathematicis, et demonftrationibus constructain,Deumque teftamur hæc veritatis stimulo foluminodò admonuifle, non autem, vt noftras Tabulas magnificantes , ab aliorú fcriptis aliquid derahainus; quod experientia elucercet:nàit rectificatå optimè genitura, temporum diuisionesclun euentibus apprimè congruentes conspicientur. iss!

[ocr errors]
[ocr errors]

DE LATITVDINE SERVANDA

in Directionibus. Cap. 111.

OTENTIORES Raclij ftellaruin quatuor reperti sunt, quibus inuicem luinen , & qualitates sibi communicant.Sextilis videlicet, Quadratus, Trinus,& Oppolitus:Coniunctio enim impropriè dicia tur afpectus. Sextilis dictus aliquandò sexangularis,aliquando hexagonus, est diftantia duorum locorum per circuli fextantemi, idest grad. 60. indicatur hoc cahracter *. Quadratus quadragularis,& tetragonus notatur hoc signo eft diftantia per quar

tam partem circuli , fiue gr, 90. Trinus, trigonus,& triangularis, eft distantia per tertiam partem circuli, ideit grad. 120. lic signatur A. Oppositio ett distantia itellarum per medietatem circuli,

siue gră 18c. sic describitur 2. Coniunctio veroo.

Propter perperam interpetrantes Ptolemæi scripta (etiam si inter Mathematicos hæc hæresis ninnquàm viguerit ) orta eft controuersia , an in directionibus abfoluendis sit seruanda latitudo promisforum,et significatorum, an abolenda; Omnes qui Matheseos gnari , artem veris fundamentis profitentut primæ fententiæ funt addicti, latitudinem effe omnimodo feruandam, vt neceffariain cuidentissime;

A 2 aliqui

[ocr errors]

aliqui pauci, qui vix à dimineantem falutarunt', contrariam partem fectantes figmentis Tyronum animos a veritate auertunt, ac ita blaterant , vt nos etiam puduerit multoties cum aliquibus de hac materia alloqui; cum nuilam rationem a liam adducant, quàm non effe fernatam à Ptolem. 3. Quadripart, in exemplis Directionum.Breuiter nos hanc difficultatem paruam enucleabiinus, ad hoc, ut in ter protestores in pofterum nullus relinquendus fit controuertends locus.

Certillimum eit, ac optica ratione confpicuum etiam cxcutientibus inæquali teroriri ftellas cuni latitudine,& fine,vt in Sphxra materiali poterit observarinàm in Sphera recta, & degentibus fub Æquinoctiali vbi Poli intersecant Horizonta, nec alter Polus plus altero eleuatur Stellæ à principio y ad finem II fecundùm feriem tignorum habentes latitudinem Borealem citius oriuntur,quàm graduis ecliptica fine latitudine , in quibus fuerint conftitutæ : & obtinentes latitudinem Auitralem tardiùs oriuntur, quain dicti gradus eclipticæ : A principio autem , vf que ad extremum I, prius oritur eclipticæ gradus, quàm Stella cui latitudine Meridiana ; lo regionibus verò obliquum Horizontem habentibus, & quibus Pohus Boreus eleuatur , vt in nitris regionibus Stella retinens Borealem latitudinem prius oritur, & tardius cecidit, quàm locus eclipticæ : è contra verò retinens Auitralem orietur tardiùs , & citius occidet quàm eclipticx locus,

His veris ftantibus Promillor nullo modo poterit dici ductus ad significatorem , nisi oriatur cum ilto gradu significatoris ; at oritur diuerfimodè cum latitudine, & fine ;obferuandum ergò eft, quo tempore cum latitudine cum dicto significatore oriatur : quomodo enim allerere poflunus Martem , vel Saturnum, verbi gratia , peruenite ad Orientem, & efle in linea Orientali,fi ob latitudinem Borealem eller supra, vel cum Meridiana fub Horizonte mwinento,quo locus eclipticæ fine lati. tudine eft in centro,& linea Orientali:

Dicunt ( pauperes confilio) virtutem effe in illo grada eclipticæ in quo eft exės pli gratia promissor Mars, vel alius , qui gradus eft maximè consideran dus i nof que concedimus ; fed tempus ostendendi talen virtutem adueniet, quandò idein Mars , & promiffor orietur in loco significatoris; Solis virtus eft excalefacere, ac illuminare: has autem operaticites Sol non exequetur , nisi supra Horizontem attollatur ; limili ratiocinio vsi sunus in collocandis tixis in figura Cæleiti , quæ (non fecus, ac planete ) font constituendæ abfque latitudine in gradibus eclipticæ in quibus reperientur:diucrfimodè autem obferuandum in Directionibus,Ortibus, & Occalibus earum, cinc enim omnimodo earumn latitudo eft obferuanda

Tandem cum apud Sciolos plus possint similitudines, & exépla quàm rationes, quæque ex fuperioribus caufis producuntur eumdem habeant ordineni in noftris corporibus, ac elementis ; adducamus exempla, quæ etiam Hazreticos in Aftronomia, ad fidem reuocarent. Arcturus procellas, grandines, pluuiofarrquè cons ftitutionem producit , præfertim fi Marti, Lunæ , aut Saturno configuretur;virtus eft in gradu eclipticæ 19.2, erfectus nihilominus non exequetur Arcturi lidus in ortu grad, 19

.; sed cum orietar grad, 8.1, cumque oritur Rome ob latitudinein , quàm retinet Borealem .

Canis maior Syrius Stella in Cælo maxima anno 1644.eft in grad. 9.m.11.09, cú latitud. Austral. grad. 39. 301. & Cielum mediat cum grad.6. sci.og in eius exortu feruent Maria sattus contingunt maximi, stagna mouentur , pisces fyderantur,canes in rabiein agútur,fluctuant in dolijs vina, omniaque ex Plinio, & expericntia alterantur; hos effectus producit cum ad Orientem peruenerit,& orietur Cofmice cum Sole: orietur autem Rome cuin grad. 7.236.22. & nó cum 9.11.09; quod neceifariam esse latitudinem arguit; quod fufficiat cum ftultitiæ munus sit contra ne.

fciens

[ocr errors]

scientes principia prina invehi diica apparentem veritatem. Cæterùm eorum subterfugia delentur facilius , ftultum enim est asserere prifcis fæculis Aftronomos latitudines non cognouiffe; stultius arguere Regiomontanum, vt tantæ nouitatis authorem, cum antiquiffimus fuerit earum vfus idemque Regiomontanus vir doEtisfimus referat aliorum sententias, & præsertim Blanchini, quam inferius examinabimus, Quod autem Ptolemæus in directionum exemplis 3. Quadripart. latitudine vsus non fuerit , quid inirum ? cum eius exempla sint de gradibus in linea ecliptica , promislotesque, & significatores statuat in ecliptica ? Si verò Planetas direxisset abfque dubio latitudine vsus esset,præfupponens iam cognitum latitudinem effe neceffariam, cuius meminit cap, de applicationibus de his, qui non nutriuntur in figura æquicturia , alijsque in locis; & folùm fuit in ambiguo an in sextili , & trino radio effet obseruanda , yt dicemus; & si tandem hanc explosiffet,( quod non credendum in Artifice tanto) poterat ( ficut in aliis ) Ptoleinæus vt homo errare ; sicque filentium huic negotio imponimus,

Inter Astronomos rationales ( iam conceflo latitudinem effe feruandam in directionibus ) orta eft controuersia an seruanda in aspectu fextili, & trino, & quomodò.Ptolemæus in fine i. Quadripart, superfluum duxit in his aspectibus obferuare latitudinein, sectatoresque rationem adducunt,considerandos effe hos radios non quatenùs ex vna Cæli parte perueniant ad alteram: sed quatenus fimul iuncti concurrant in Centro terræ vbi anguluin constituint: qui vndecunquè einilli,cuin latitudine , seu sine semper concurrunt. loannes Blanchinus rem altius enucleando paruam temporis intercapedinem in sumendis his aspectibùs spretam à Ptolomao magnifaciens,in circulo maximo transeunte per centrum Stellæ latitudinem quálibet habentis,& inclinato fupra eclipticam lumit oninium aspectuum æquationé, oftenditque quadratum semper fieri in ecliptica , ac sine latitudine computandú oppositionem retinere eamdem latitudinem, quain obtinet Stellæ corpus, licet contrariæ denominationis; trinum verò, & fextilem medietatem latitudinis, fextilem eiufdem , trinum diuerfæ donominationis , probatquè radios non posse conftituere angulum in terra , nisi prius in Cælo fuerint vere coniuncti, quorum conjunctio mtione latitudinis suscipit variationē; Huic opinioni addicti subscripfimus cum Astronomis plurjinis, vt cum obferuationibus congruenti, quemadmodū plusqua in mille Genituris fuimus expertiæquationes omnes Regiomontani,& aliorú reijcientes,vt absq; demóftratione mathematica, & rarione excogitatis. In sequenti Schemate cõspicitur Venus obtinere latitud.Borealis gr.4.eius oppofitum grát. latitud. Meridionalis, cun cadat in partein oppofitam;Trinū grad.2. la titud:Meridionalis, cum incidat etiain in partem aduersam; Sextilein grad. 2. latitud. Borealis, cum cadat in eadem patte corporis Veneris ; Quadratos verò ambos fieri in ecliptica, ac latitudine

deftitutos

SCHE:

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

Austral.
QV Æ SINT NECESSARIA

ad Directiones, & de ordine Tabularum.Cap.IV. N directionibus componendis dithicillima, & penè imponibilia quæ alij exI clamant adhæc reducuntur:inuenire Circulum positionis ftellæ,aut loci quem

dirigere intendis si hic locus fuerit extra angulos ; & Afcenfonem obliquam, cuin Latitudine , si quam habuerit stella; quæ in Tabulis Regiomontani non abfque labore reperiuntur ob multiplicem tabularum ingressum ; secus autem in no

Stris

« PrécédentContinuer »