Images de page
PDF
ePub

Aris cum labor absolutits reperiatur Gneiertore vt inferius dicemus.

Tabula declinationum hoc ordine eft conítituta; in altera facie difcribitur la titudo Septemtrionalis , in altera Meridia na à nullo gradu latitudinis vfque a.! octo in parte descendente Tabulæ incipit à o vsque ad 7o ; in parte ascendente a y vsque ad 69 exclusiuè.

Tabulæ Ascensionum Rectarum,& Obliquarum à primo gradu eleuationis Poli Borealis ad 6c.eumdem habent ordinem: in prima columna funt defcripti gradus signi fupra pofiti ab vno vsque ad triginta , & è directo ascensiones competentes cuilibet gradui fine latitudine in columna o; cum latitudine in alijs collateralibus hec cum clara sint maiore non indigent expofitione.

In Tabulis Positionum ( quas construximus denuò ad singutas Poli eleuationes à gr. 36. vsque ad 60.) à latere ponuntur gradus declinationis Septentrionalis, vel Meridianæ suprà terram , vel sub terra ab vno gradu vsque ad 32, & è directo in alijs columnis fiunt gradus diftantiæ loci dirigendi à meridie,feu medio cæli:in prima columna supra fignati funt gradus circuli positionis , quod ex proprio capite addisces.

DE DECLINATIONE. Cap. V.

ECLINATIO eft arcus magni circuli ducti per polos múdi,& centrum stellę interceptus inter verum locum ipfius fellæ, & circulum Æqu noctialem. Ab Æquatoris diftantia Declinationes fumuntur: nam ftella,quæ deuiat ab Æquinotiali versus Boream dicitur habere declinationem Septentrionale, que versus Auftrum nieridianain:vnde cum ab Aquinociali maximè diftent Poli mundi gr. 90. sicut ab ecliptica Poli Zodiaci: ob id neque latitudinem,nequè declinationem quæuis ftella obtinere poteft maiorem circuli quadrante. Déclina.

tio vocatur aliquandò afcendens, aliquando descendens, & hoc ratione situs ftellæ ; nam à parte Auftrali incedentes itellæ verfus Boream dicuntur ascendentes; descendentes verò à Boreali versus Auftrum. Septentrionalis, & meridiana dicitur declinatio ex signo in quo ftella cuius quæris declinationem reperitur ; Septentrionalia figna funt 7,8,1, 69,22, Tp, Meridionalia

,, 7,%, X. Siergo quæratur declinatio Planetæ , seu alterius loci abfque latitudine, tunc è directo gradus figni cuius quæris declinationem sub columnao inuenies declinationem quæfitam, vt autem

lucide appareant,omnia exemplis illuftrabimus in præfenti themate Excellentissini Marci Antonij Columna Siciliæ Proregis, Regni Neapolis Magni Comestabilis.,

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][merged small][subsumed][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

193 32

H.
7

M.
40 P.M.

W 7 12

[blocks in formation]
[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]

Sit Iuppiter in gr. 22. m.o. abfque vlla latitudine exempli gratia, & quæri-ratur eiusdeclinatio ; tunc in parte tabulæ ascendente in figno numerando i calce è directo grad. 22. , sub columna o illicò reperies grad. 14.1.13.declinationis. Declinatio etiam , verbi gratia grad. 3. in. 0.2 est grad. 19. m. 33. quod in parte tabulæ ascendente reperies fimplici ingressu.

Si autem Stella vltrà integros gradus habuerit minuta,capienda eft pars proportionalis pro minutis addenda , vel minuenda ab inuenta declinatione cum gradibus tantùm ; quod hoc modo aptabitur in praxim, Angulus communis repertus cum gradibus integris conferendus eft cum numeid areali immediatè fequenti, & de differentia accipienda eft pars proportionalis competens illis ininutis,qux addenda ett numero prius inuento,fi declinatio augescitur:minuenda verò si decrefcit , verbi gratia, Solin præfenti figura Excellentislimi Marci Antonij Columna eft in gr. 13. m. 38. X: Declinatio gra.13. X, est grad. 6. in. 42. facta collatione cuir grad. 14. X cuius declinatio eft gr. 6. m. 19. differentia eft minutotum 23. fubtrahend, cum declinatio minuatur: de his m. 23. capiendo partein proportionalein, pro minutis 38. vltra gradus 13. competunt minuta 14. fec. 3 4. & pro faciliori do

3 atrina min. is. quæ fubtrahenda funt à prius inuenta declinatione grad. 6. m. 42. & remanet vera declinatio Solis grad. 6. m. 27. hoc pacto:

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

Quæratur item declinatio H in grad. 2. min.48.2. declinatio grad. 2. est gr. 19. m. 47. declinatio gr. 3. est gr. 19. m. 33. differentia eft minutorum 14. fubtrah, pars proportionalis competens minutis 48. cft m. 11. quæ dempta à prius repertas declinatione grad. 19. 47 .constituent veram declinationem grad, 19. m.36

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

Superius dicta deferuiunt locis nullam habentibus latitudinem : Si ftella habueTitlaritudinem , fed graduum tantummodòstunc fimplici ingrefiu si latitudo fuerit Septentrionalıs in dextra facie , fi meridiana in finiftra è directo gradus figni in quo ftella permanferit sub numero grad. latitudinis habebis intentum s vt in grad,

B

3.2 lub

3.82 fub latitudinis Meridianæ gr-4. declinatio eit grad. 15. m. 39. & declinatio gr.is. #cum grad. 2. latitud. Septentr. eft grad, 20. m. 41. Si adfuerint etiam minuta latitudinis vt contingit alliduj, indaganda eft differentia inter numeruin repertum, & collateralem, & capienda eft pars proportionalis pro minutis latitudinis addenda quidem fi collateralis tuetit maior, minuenda fi minor. Exemplı gratia quæratiu 7. declinatio, qui sit in grad.2 2.m,..cum gr.o.m.25, latit,merid.' Fuit inuenta declinatio gr.22.we sub col.o.gr.14.m.14.facta collatione cũ collaterali sub columna i. grad. latitudinis meridianx,cuius declinatio estgr.15.11.11.differentia erit min, 57. adden.cuin numerus collateralis fit maior, de quibus capiendo partem proportionalem pro m.25. latitudinis competent in, 24. cum aliquibus fecundis addenda numero prius reperto, fcilicet gr-14.m 14.& fic conttituent declinationem gr. 14. m. 38.

G. M. Declinatio gradus 22. cum lat. merid, gr. 1. IS Declinatio gradus 22. w clun latit. gr.o.

14 14

II.

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

Alterum exemplın. Quæratur declinatio grad. 4.82 cum grad. 3. min. 30. latitud. merid. Sub columna grad. 3. merid. latitud, è directo grad. 4. N angulus comunis ett grad, 16, m. 24, collateralis eft gr. 15. m. 26. Differentia eft min.58. minuen.cum collateralis sit minor; pars proportionalis pro minr. 30, eft inin. 29.quæ ablata à grad, 16. m. 24.constituent veram Declinationem grad. 15.54.

G. M.
Declinatio grad. 4.8 cum grad. 3. latitud, merid.
Declinatio grad. 4.82 cun grad-4. latitud, inerid.

16 24

is 26

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]

Aliud exemplum complectens omnes operationes circa hæc. Videamus declinationem & qui eft in gr. 27, m. 48., cum latit. merid. gr.l. m. 38. Primò corrigenda est declinatio cum gradibus,& minutis longitudinis, vt supra diximus hoc modo, angulus communis gr. 27, we fub grad, 1, latit, merid. eft gr. 13.m.29. Sequens verò grad. scilicet 28 m est gr. 13. 7. 9. differentia est minutorum 20-lubtr. cum fequens sit minor angulo cominuni; de quibus conueniunt proportionaliter niinutis 48. ininuta 16. quibus fublatis ab angulo communi prodibit Declinatio correcta ratione longitudinis grad. 13.10.13. qnam feorfum ferua. Æquanda deinde est ratione latitudinis tali pacto ; angulum fi conferamus ad collateralem cospiciemus differentiam esse m. 56, adden. cum collateralis sit maior:nam angulus communis en gr. 13. m. 29. collateralis est gr. 14. m. 25. de his m. 56. differentiæ

conue

conuenient minutis 38. latitudinis vltra integrum gradum minuta 33. paruifaciendo fecunda: hæc minuta fi addantur prius inuentæ declinationi,& correctæ rati ne longitudinis,quam seorsum feruafti,etficient veram, & omnibus numeris absolutam ğ declinationem hoc modo.

G, M, Declinatio prius reperta cum longitud. 13 13 Minut a pro minutis 38, latitudin.

35 Vera declinatio Mercurij

13

[ocr errors]

)

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Scala nigra , quain in declinationum Tabula conspicies, nil aliud elt nifi terininus,& lines Declinationis Meridianæ , & Septentrionalis: loca etenim(upra scala nigram habent, declinationem Septentrionalenr: sub scala verò meridianam,contingit ergo aliquando licet rarò hanc fcalam intercipienter angulum communem , & arealem fequentem, vel collateralem ita , vt fæpe declinatio variet denominationem:idcirdo ad veram declinationem venandam in hoc casu fic procedenduin. Si scala consistat inter angulum comniunem , & fequentem arealem, adde fimul vtrofquè numeros, & de aggregato fume partem proportionalem pro fcrupulis vltra integros gradus; hæc pars proportionalis subtrahenda eft ab angulo communi si dictus angulus fuerit maior, & confurget questa declinatio eiufdem denominationis cum angulo communi. Și angulus fuerit ininor.ipfe fubtrahendus est a parte proportionali, & prodibit declinatio , fed alterius denominationis, quam anguli communis.Verbi gratia,indagetur declinatio gr.2,1,20.4. cum latit. Septeur, gr.1, Angulus communis gr, 22. eit gr.o. m. 7. gradus fequentes 3. eft gr.o. 17. fimul addiditi constituent min. 24.de quibus inter anguluin communem, qui est gr. o. m. 24, de quibus proportionaliter pro minutis 20. conuenient minuta 8. à quibus subtrahendus eft angulus communis cum sit minor parte proportionali, & reJinquetur declinatio grad.o.m. 1. merid. contraria denominationis anguli communis; quia cadit sub scala nigra.

Si scala confiftit inter angulum communem, & collateralem,primò corrigatur declinatio more folito, vt fupra ratione longitudinis : poftea adde angulnm com. munem ad collateralem, & ex aggregato fume partem proportionalem pro minu. tis latitudinis: hæc pars proportionalis quádo eft maior angulo cómuni accipit cotrariam denoininationem ligno loci, cuius quxris declinationem, & fi eft minor retinet eamdem; Videndum eft deinde an declinatio correcta ratione longitudinis, & hæc pars proportionalis nomine congiuant; si funt eiusdem denominationis fubtrahe partem proportionalem si fieri poteft ex declinatione , & habebis declinationem correctam, quæ ab ipfo loco retinebit denominationem: vel declinatio erit fubrahenda à parte proportionali, & declinatio erit contrariæ denominationis loco cuius quæritur declinatio. Exempli gratia, declinatio grad. 23. mp cum latit. merid.gr. 3. est. gr., m. 2. meridiana prout conspici poteft ex præcedetibus; ponamus quod latitudo fit gr. 3. m. 24. nunc scala consistit inter angulum communein, & collateralem: iungendi ergo sunt fimul cómunis, qui est gr.o. min. 2. collateralis qui eft gr.o.m.33.& fet numerus grad.om.ss.de quibus pro minutis 24, latitudinis conueniunt minuta 22.quę pars cum fit maior angulo communi erit Meridianæ denominationis contrariæ Angulo, ab hac parte proportionali demium fubtrahenda eft declinatio supranotata , fcilicet gr. o. m. 2.cum fir minor, & comurget exacta declinatio gr, o, m.20. meridiana contraria loco propofito in np figno Septentrionali

Decli

B 2

« PrécédentContinuer »