Images de page
PDF
ePub

Aris cum labor absolutits reperiatur Gneiertore vt inferius dicemus.

Tabula declinationum hoc ordine eft conítituta; in altera facie difcribitur la titudo Septemtrionalis , in altera Meridia na à nullo gradu latitudinis vfque a.! octo in parte descendente Tabulæ incipit à o vsque ad 7o ; in parte ascendente a y vsque ad 69 exclusiuè.

Tabulæ Ascensionum Rectarum,& Obliquarum à primo gradu eleuationis Poli Borealis ad 6c.eumdem habent ordinem: in prima columna funt defcripti gradus signi fupra pofiti ab vno vsque ad triginta , & è directo ascensiones competentes cuilibet gradui fine latitudine in columna o; cum latitudine in alijs collateralibus hec cum clara sint maiore non indigent expofitione.

In Tabulis Positionum ( quas construximus denuò ad singutas Poli eleuationes à gr. 36. vsque ad 60.) à latere ponuntur gradus declinationis Septentrionalis, vel Meridianæ suprà terram , vel sub terra ab vno gradu vsque ad 32, & è directo in alijs columnis fiunt gradus diftantiæ loci dirigendi à meridie,feu medio cæli:in prima columna supra fignati funt gradus circuli positionis , quod ex proprio capite addisces.

DE DECLINATIONE. Cap. V.

ECLINATIO eft arcus magni circuli ducti per polos múdi,& centrum stellę interceptus inter verum locum ipfius fellæ, & circulum Æqu noctialem. Ab Æquatoris diftantia Declinationes fumuntur: nam ftella,quæ deuiat ab Æquinotiali versus Boream dicitur habere declinationem Septentrionale, que versus Auftrum nieridianain:vnde cum ab Aquinociali maximè diftent Poli mundi gr. 90. sicut ab ecliptica Poli Zodiaci: ob id neque latitudinem,nequè declinationem quæuis ftella obtinere poteft maiorem circuli quadrante. Déclina.

tio vocatur aliquandò afcendens, aliquando descendens, & hoc ratione situs ftellæ ; nam à parte Auftrali incedentes itellæ verfus Boream dicuntur ascendentes; descendentes verò à Boreali versus Auftrum. Septentrionalis, & meridiana dicitur declinatio ex signo in quo ftella cuius quæris declinationem reperitur ; Septentrionalia figna funt 7,8,1, 69,22, Tp, Meridionalia

,, 7,%, X. Siergo quæratur declinatio Planetæ , seu alterius loci abfque latitudine, tunc è directo gradus figni cuius quæris declinationem sub columnao inuenies declinationem quæfitam, vt autem

lucide appareant,omnia exemplis illuftrabimus in præfenti themate Excellentissini Marci Antonij Columna Siciliæ Proregis, Regni Neapolis Magni Comestabilis.,

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

193 32

M.
40 P.M.

[ocr errors]
[blocks in formation]
[blocks in formation]

8825.12

17 31 18 9

}

To 22 II
827 48

413 31

[blocks in formation]

9 Sit Iuppiter in gr. 22. m.o. me, abfque vlla latitudine exempli gratia, & quær.-ratur eiusdeclinatio; tunc in parte tabulæ afcendente in figno numerando i calce è directo grad. 22. , sub columna o, illicò reperiesgrad, 14.1.13. declinationis, Declinatio etiam , verbi gratia grad. 3. mn. o.& eft grad. 19. m. 33. quod in parte tabulæ ascendente reperies fimplici ingreffu.

Si autem Stella vltrà integros gradus habuerit minuta capienda eft pars proportionalis pro minutis addenda , vel minuenda ab inuenta declinatione cum gradibus tantùm ; quod hoc modo aptabitur in praxim, Angulus communis repertus cum gradibus integris conferendus eft cum numeid areali immediatè fequenti, & de differentia accipienda eft pars proportionalis competens illis minutis,qux addenda eft numero prius inuento,fi declinatio augescitur:minuenda verò li decrefcit , verbi gratia, Solin præfenti figura Excellentissimi Marci Antonij Columna eft in gr. 13. m. 38. X: Declinatio gra.13. X, est grad. 6. in. 42. facta collatione cum grad. 14. X cuius declinatio est gr. 6. m. 19. differentia eft minutotum 23. subtrahend, cum declinatio minuatur: de his m. 23.capiendo partem proportionalein, pro minutis 38. vltra gradus 13. competunt minuta 14. fec. 3 4. & pro faciliori do&rina min. 15. quæ fubtrahenda funt à prius inuenta declinatione grad. 6. m. & remanet vera declinatio Solis grad. 6.m, 27. hoc pacto:

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

Quæratur item declinatio H in grad. 2. min.48.22. declinatio grad. 2.& eft gr. 19. m. 47. declinatio gr. 3. est gr. 19. m. 33. differentia est minutorum 14. fubtrah, pars proportionalis competens minutis 48. est m. u. quæ dempta à prius repertas declinatione grad. 19. +7 : constituent veram declinationem grad, 19. m. 36.

[blocks in formation]

Superius dicta deferuiunt locis nullam habentibus latitudinem : Si stella habuerit laritudinem , fed graduum tantummodòstunc fimplici ingreffu fi latitudo fuerit Septentrionalıs in dextra facie , fi meridiana in finiftra è directo gradus figni in quo ftella permanferit fub numero grad. latitudinis habebis intentum ; vt in grad,

B

3.82 lub

3.82 fub latitudinis Meridianæ gr-4. declinatio eit grad. 15. m. 39. & declinatio gr.is. I cum grad. 2. latitud. Septentr. est grad, 20. m. 41. Śi adfuerint etiam minuta latitudinis vt contingit affidu), indaganda eft differentia inter numerum repertum , & collateralem, & capienda eft pars proportionalis pro minutis latitudinis addenda quidem fi collateralis fuetit maior, minuenda fi minor. Exemplı gratia quæratur 7 declinatio,qui fit in grad.22.m,o.mecum gr.o.m.zs, latit.merid.' Fuit inuenta declinatio #gr.22.we sub col.o.gr.14.m.14.facta collatione cũ collaterali sub columna 1. grad, latitudinis meridianæ,cuius declinatio eft gr.15.m.11.differentia erit min, 57. adden.cum numerus collateralis fit maior, de quibus capiendo partem proportionalem pro m.25. latitudinis competent in. 24. cum aliquibus fecundis addenda numero prius reperto, scilicet gr-14.m. 14.& fic conitituent declinationem gr. 14. m. 38.

G. M. Declinatio gradus 22. ma cum lat. inerid. gr. 1. IS II. Declinatio gradus 22. we cun latit. gr.o.

14 14

[ocr errors]

Differentia eft

[ocr errors]
[ocr errors]

24

Pars porportionalis pro min.25. (addenda) est
Vera declinatio cum grad. 22, m.25.merit.

14 38

Alterum exemplım. Quæratur declinatio grad. 4. cum grad. 3. min. 30.latitud. merid. Sub columna grad. 3. merid. Iatitud. è directo grad. 4. 2 angulus cómunis eft grad, 16, m. 24, collateralis eft gr. 15.m. 26. Differentia eft min.58. minuen.cum collateralis sit minor; pars proportionalis pro min. 30, eft inin, 29.quæ ablata à grad. 16. m. 24.constituent veram Declinationem grad.is.s4.

G. M.

16 24

Declinatio grad. 4.82 cum grad. 3. latitud, merid.
Declinatio grad. 4.82 ctun građ-4. latitud, inerid.

is 26

Differentia eft

o 58

Pars proportionalis pro min. 30, subtrahenda!
Quelita declinatio gr.4. 2. cum lat, mer.gr-3. m.30.

o 29
15 SS

Aliud exemplum complectens omnes operationes circa hæc. Videamus declinationem & qui est in gr-27, m. 48., cum latit. merid. gr.l. m. 38. Primò core. rigenda est declinatio cum gradibus,& minutis longitudinis, vt supra diximus hoc modo , angulus communis gr. 27, we fub grad, 1, latit, merid. eft gr. 13.m.29. Sequens verj grad. scilicet 28 mest gr. 13. m. 9. differentia est minutorum 20-lubtr. cum fequens sit minor angulo communi; de quibus conueniunt proportionaliter minutis 48. minuta 16. quibus fublatis ab angufo communi prodibit Declinatio correcta ratione longitudinis grad. 13.10. 13. qnam feorfum ferua. Æquanda deinde eft ratione latitudinis tali pacto; angulum fi conferamus ad collateralem có fpiciemus differentiam effe m. 56, adden.cum collateralis fit maior:nam angulus communis en gr. 13. m. 29. collateralis est gr. 14. m. 25. de his m. 56. differentiæ

conue.

conuenient minutis 38. latitudinis vltra integrum gradum minuta 35. paruifacien

do fecunda : hæc minuta fi addantur prius inuentæ declinationi,& correctæ rati ne longitudinis, quam seorsum feruasti,efficient veram.& omnibus numeris abfolutam declinationem hoc modo.

GM. Declinatio prius reperta cum longitud. 13 13 Minuta pro minutis 38, latitudin.

35 Vera declinatio Mercurij

13 48

[ocr errors]

Scala nigra , quam in declinationum Tabula conspicies, nil aliud eft nisi terini nus,& lines Declinationis Meridianæ , & Septentrionalisi loca etenim fupra scalá nigram habent, declinationen Septentrionalem: sub scala vero meridianam,contingit ergo aliquando licet rarò hanc fcalam intercipienter angulum communem , & arealem fequentem, vel collateralem ita , vt fæpe declinatio variet denominationem: idcirdo ad veram declinationem venandam in hoc cafu fic procedendun. Si scala confiftat inter angulum comnunem , & fequentem arealem, adde fimul vtrofquè numeros, & de aggregato fume partem proportionalem pto fcrupulis vltra integrosgradus; hæc pars proportionalis fubtrahenda eft ab angulo communi fi dictus angulus fuerit maior, & confurget questa declinatio ejufdem denominationis cum angulo communi. Si angulus fuerit minor.ipfe fubtrahendus eft a parte proportionali , & prodibit declinatio , sed alterius denominationis, quam anguli communis.Verbi gratia,indagetur declinatio gr.2. m.20.4. cum latit. Septeur, gr.1. Angulus communis gr, 22. est gr.o. m. 7. gradus fequentes 3. est gr.o. 17. fimul addiditi constituent min. 24.de quibus inter anguluin communem , qui eft gr. o. m. 24, de quibus proportionaliter pro minutis 20. conuenient minuta 8. à quibus subtrahendus eft angulus communis cum sit minor parte proportionali, & 'relinquetur declinatio grad.o.m. 1. merid, contraria denominationis anguli communis; quia cadit sub scala nigra.

Si fcala confiftit inter angulum communem, & collateralem,primò corrigatur declinatio more folito, vt fupra ratione longitudinis: poftea adde angulnm com. munem ad collateralem, & ex aggregato fume partem proportionalem pro minu_ tis latitudinis: hæc pars proportionalis quádo est major angulo comuni accipit có trariam denoininationem ligno loci, cuius quaris declinationem, & fi eft minor retinet eamdem; Videndum eft deinde an declinatio correcta ratione longitudinis, & hæc pars proportionalis nomine congruant; si sunt ejusdem denominationis fubtrahe partem proportionalem fi fieri poteft ex declinatione, & habebis declinationem correctam, quæ ab ipfo loco retinebit denominationem: vel declinatio erit fubrahenda à parte proportionali, & declinatio erit contrariæ denominationis loco cuius quæritur declinatio. Exempli gratia, declinatio grad. 23. mp cum latit. merid.gr. 3. est. gr., m. 2. meridiana prout conspici poteft ex præcedetibus; ponamus quod latitudo fit gr. 3. m. 24. nunc scala consistit inter angulum communein, & collateralem : iungendi ergo sunt simul comunis, qui eft gr.o. min. 2. collateralis qui eft gr.o.m.33.& fiet numerus grad.om.ss.de quibus pro minutis 24 latitudinis conueniunt minuta 22.quę pars cum sit maior angulo communi erit Meridianæ denominationis contrariæ Angulo, ab hac parte proportionali demum fubtrahenda eft declinatio supranotata , fcilicet gr. 6. m. 2.cum sir minor , & comurget exacta declinatio gr. o. in.20. meridiana contraria loco proposito in op ligno Septentrionali.

Decli

B 2

« PrécédentContinuer »