Images de page
PDF

At inquies. Quânam de caufâ multiplicanda eft moles corporis per velocitatem, ut habeatur quantitas motùs ipfius ? Reff. Quia fcilicet nulla eft pars in corpore moto quæ totalem nön habeat corporis totius velocitatem. Hae funt notiones quae paffim recurrunt in qualibet parte Mecanicae. Jam verò tradamus quæftiones quæ funt ad eumdem Mecanicae tra&tatum præambulae.

[ocr errors][ocr errors][merged small]

N Ihil eft aliud inertia quàm renixus quo corpus quodlibet refiftit præfentis fui ftatùs mutationi ; feu meliùs, nihil eft aliud inertia quàm proprietas quâ corpus , præcisè prout corpus , exigit perfeverare in ftatu in quo Teperitur. Eadem eft inertia in corporibus five motis, five quiefcentibus; tàm enim refiftunt corpora ne tranfeant à quiete ad motum , quàm refiftunt ne tranfeant à motu ad quietem. Sit igitur.

[ocr errors]

Datur inertia in omnibus omninò corporibus.

Dem. Corpus, præcisè prout corpus, exigit perfeverare in ftatu in quo reperitur, ergo datur inertia in omnibus omninò corporibus. Prob. ant. Corpus præcisè prout corpus indifferens eft non folùm ad motum vel quietem, fed etiam ad quamcunque dire&tionem , velocitatem & figuram; nam corpus præcisè prout corpus tantummodo trinam dimenfionem in longum , latum & profundum exigit ; ergo corpus præcisè prout corpus exigit perfeverare in ftatü in quo feperitur , & confequenter datur inertia in omnibus omsinò corporibus.

[graphic]
[ocr errors]

Eft inertia moli proportionalis.

Explic. prop. Supponio molem corporis A effe 4 librarum, & molém corporis B 2 tantummodò librarum, dico quod , fi in duobüs illis corporibus cætera omnia fint paria , inertia corporis A erit duplò major quàm inertia corporis B.

Dem. Corpus A quiefcens duplò magis refiftit motui quàm corpus B : item corpus A in motu duplò magis refiftit quieti quàm corpus B; ergo inertia corporis A duplò major eft quàm inertia corporis B. Prob. ant. Experientiâ conftat quòd vis adhibenda ad hoc ut corpus A tranfeat ex quiete ad motum debet effe duplò major , quàm vis adhibenda ad hoc ut corpus B quiefcens moveatur : item experientiâ conftat quòd fi corpus A & corpus B eamdem dmnino velocitatem habeant , vis requifita ad motum extinguendum in corpore A duplò major erit, quàm vis requifitaad motum extinguendum in corpore B; ergo corpus A quiefcens duplò magis refiftit motui quàm corpus B : item corpus A in motu duplò magis refiftit quieti, quàm corpus B.

Solvuntur argumenta oppofita.

Obj. z°. contra primam propofitionem. Omnia corpora exigunt quietem ; ergo corpora non funt indifferentia ad motum vel quietem , & confequenter inertiâ carent. Prob. ant. 1°. Corpora quiefcentia exigunt quietem : 2°. corpora quæ moventur, ad quietem per feipfa redeunt ; nam globus ligneus A, quantacunque velocitate donetur, tandem redit, ad quietem ; ergo omnia corpora exigunt quietem. -

Reff. ad z. neg. ant. ad 2. di/f. z. partem ant. Corpora quiefcentia exigunt quietem prout quietem, neg. ant. ; exi

gunt quietem prout conjun&tam cum perfeverantia in ftatu præfenti, conc. ant. & neg. έquam. Inertia corporis A .

quiefcentis non refiitit motui prout motui, fed reliftis

motui prout conjun&o cum ftatùs præfentis mutatione 5 fi enim hoc idem corpus A foret in motu, tàm ipfius inertia in hac altera hypothefi refifteret quieti, quàm in hypothefi priori motui refiftebat. Item ad 2. diff. 2. partem ant. Globus ligneus A, quantacumque velocitate donetur , tandem redit ad quietem ropter obftacula, conc. ant.; per feipfum,neg. ant, & cquam. É aeris , & fri&tio partium contra partes caufæ funt præcipuae cur globus ligneus A ex motü tranfeat ad quietem. Et verò impoffibile eft globum hunc ligneum fèparare moleculas áeris alias ab aliis, quin motum aliqüem illis communicet, & confequenter quin aliquid de fuo motu deperdat. Pariter impoffibile eft eminentias globi ejufdem lignei ingredi cavitates quæ reperiuntur in pavimento etiam lævigato , quin motus ejus paulatim minuatur , & confequenter fenfim fine fenfu deftruatur ; ergo propter obftacula tantùm globus ligneus A redit ad quietem. Sed in fpatio perfe&tè vacuo moveatur globus hic ligneus , cum duobus, v. g. , gradibus velocitatis , in aeternum corpus hoc cum duobus gradibus velocitatis movebitur ; neque enim datur in vacuo refiftentia aeris, neque datur fri&tio partium contra partes. Inf. z°. Ex di&tis fequitur motum mecanicum perpetuum non effe quid chimerici ; falfum équens, ergo & ant. Prob. min. Irridentur Phyfici qui vitam & opes in quærendo motu perpetuo confumunt ; ergo falfum eft quòd motus mecanicus perpetuus non fit quid chimerici. Refp. ad z. diff. feq. Ex di&tis fequitur motum mecanicum perpetuum non effe quid chimerici in fpatio perfe&è vacuo, conc. feq.; in fpatio non vacuo, neg. feq. & fic dift. min. neg. cquam. Imò quidem in fpatió perfe&tè vacuo motus mecanicus perpetuus eft quid maximè neceffarii. dd 2. conc. ant. & difl. c quens ut fupra. Ideo irridentur Phyfici qui vitam & opes in quærendo motu perpetuo

confumunt , quia fcilicet illum inquirunt in fpatio non

VaCllO.
In/t. 2°. Saltem ex di&tis fequitur dari pofTe in alique

[ocr errors]

- S tj p p I. E M E N T U M. ' 143 corpore finito motum aliquem infinitum ; falf. équen$, ergo & ant. Prob. feq. Corpus femel in motu in fpatiò perfe&tè vacuo, in æternum ibi moveretur ; ergo ex di&is fequitur , &c. - Refp. ad 1. diff. feq. Ex di&is fequitur dari poffe in aliquo corpore finito motum aliquem infinitum in intenfitate, Teg. feq.; infinitum in duratione, fubdift. fupponendo quòd corpus illud in æternum confervetur à Deo in fpatio vacuo, conc. feq.; fecùs, neg. feq. & fic dift. min. nege équam. 4d 2. conc. ant. & dift. & quens ut fupra. Nullus eft motus qui non poffit augmentum aliquod accipere per acceffum novi cujüfdam gradùs velocitatis ; ergo nullus eft motus qui poffit effe infinitus in intenfitate. Obj. 2°. Multa funt corpora quæ motum exigunt exclufivè ad quietem ; ergo non datür inertia in omnibus omninò corporibus. Prob. ant. 19. Corpora gravia fibi dereliéta deorfùm cadunt : 29. ignis exigit motum vorticofum & perturbatum ; ergo multa funt corpora quæ motum exigunt exclufivè ad quietem. Re/p. ad 1. neg. ant. ad 2. di/!. 1. partem ant. Corpora. gravia fibi dereli&ta deorfùm cadunt , & corpora funt gravia per feipfa & per virtutem ipfis intrinfecam, neg.ant. & corpora funt gravia propter caufam ipfis extrinfecam, conc. ant. & neg. έquam. ln quæftione præfenti confiderantur corpora præcisè prout corpora, non verò corpora prout gravia. Corpora præcisè prout corpora neque furfùm neque deorfùm tendunt, ac proinde non funt per fe & ab intrinfeco gravia. Hæc dilucidabuntur inferiùs, ubi de motu centripeto. Item ad 2. di/?. 2. partem ant. Ignis , præcisè prout corpus , exigit motum vorticofum & perturbatum, nego ant. ignis prout ignis exigit motum vorticofum & perturbatum , fubdift. & ignis habet hunc motum à feipfo, neg. ant. & ignis habet hunc motum à caufa extrinfeca , conc. ant. & neq. cquam. Ibi dixiffe fufficiat ignem , prout corpus , indifferentem effe ad motum vel ad quietem. Perpendere autem quænam fit caufa extrinfeca motüs quo dónatur ignea quæcumque materia, hoc non eft hujus loci. Κem hanc totam enucleavimus pag. 258, 259 & 26o operis hujus,cui titulus eft: l°Ele&ricite foumi/è à un mouvel examen. Quod di&tum eft de corporibus gravibus & de igne, hoc proportionaliter dicatur de corporibus elafticis, quæ, fi comprimantur , in priorem ftatum quafi fponte fefe reftituere videntur. Per fe non funt elaftica hujufmodi corpora , fed per caufam ipfis extrinfecam. Inft. Multa corpora nön funt indifferentia ad quamcumque figuram ; ergo non datur inertia in omnibus omninò corporibus. Prob. ant. Rotæ curruum figuram circularem exigunt ; ergo multa corpora , &c. Ref. ad 1. neg. ant. ad 2. diff. ant. Rotæ curruum, prout rotæ , figuram circularem exigunt, conc. ant. Rotae curruum , prout corpora, figuram circularem exigunt, neg. ant. & cquam. Hæc per fe patent. Obj. 3°. contra 2. propofitionem. Vis vel minima tàm facilè movere poteft molem omnium maximam , quàm molem omnium minimam ; ergo inertia non eft moli proportionalis. Prob. ant. fupponámus in æquilibrio effè in {patio vacuo corpus centum librarum A & corpus centum librarum B. Supponamus etiam effe in æquilibrio in eodem fpatio vacuo corpus unius libræ C & corpus unius libræ D; quo fuppofito, fic argumentor : vis vel minima movebit horizontaliter non folùm duo corpora minora, fed etiam duo corpora majora ; ergo vis vel minima tàm facilè movere poteft molem omnium maximam , quàm molem Omn1u111 II11111111aIm. Refp. ad 1. neg. ant. ad 2. admitto fùppofitionem & di/f. ant. Vis vel minima movebit horizontaliter non folùm duo corpora minora, fed etiam duo corpora majora , & hæc duo corpora fpatium æquale æquali tempore conficient, neg. ant. ; & hæc duo corpora fpatium diverfum æquali tempore conficient , conc.Tant. & neg. έquam. Duo corpora minora fpatium centies majus æquali tempore conficient, quàm duo copora majora ; ergo inertia eft moli proportionalis in omnibus omninò corporibus. QUÆSTIO

« PrécédentContinuer »