Images de page
PDF
ePub

Nonne sunt duobus illis entibus alia prædicata communia? Atramen quonian fum ego rixarum impatiens , appelletur anima brutorum forma sustentans, & lit fola anima hominis forma informans , id per me licet.

PROPOSITIO II I. Anima brurorum non eft materialis.

Prob. Si anima brutorum eller materialis sequeretur quòd anima brutorum forec substantia materialis ; falsum ¢quens , ergo & ant. Prob. min. Si anima brutorum eflet substantia materialis , fequeretur 1o. quòd anima brutorum forer pura materia , & consequenter brura forent pura automata ; falfum ex prima propofitione cquens, ergo & ant. ;- fequeretur 29. quòd pura materia sentiret & cognosceret , fallum ex appendice 1 cquens , ergo & ant.

Solvuntur objectiones. 05. 19. Anima brutorum est divisibilis , ergo materialis est. Prob. ant. Fa&tâ divifione serpentis aut lacerti, media pars animæ manet in corpore, & media pars in cauda ; nam poft divifionem corpus & cauda moventur ; ergo anima brutorum eft divisibilis.

Resp. ad 1. On 2. neg. ant. ad 3. dif. ant. Poft divisionem cauda movetur propter animam ipsi conjunctam , neg. ant. proprer spiritus vitales intrà caudam aliquandiu decurrentes, conc. ant. & neg. cquam. Quod autem accidit caudze ferpentis à reliquo corpore feparatæ , hoc idem accidit brachio hominis ampurato ; quis tamen dixerit poft amputationem animarum elle brachium hujulinodi.

Inst. Factâ per medium corpus divisione quorumdam vermium, vivit pars utraque, ficque ex unico verme fit duplex fcorfim vivens ; ergo divifibilis eft anima brucorum.

Refp. cum D. de Reaumur, nego totum id quod in antecedente fupponitur. In hujusmodi vermibus non darur. unicum animal, sed exiftunt animalia multa ; tot enim exiitunt vermes particulares , quor dantur annuli, ac proinde tot dantur anime, quot dantur annuli.

Obj. 2. Si anirra brutorum est indivisibilis, fequitur quod immortalis fit ex natura fua ; falfum cquens, ergo & ant. Prob. seq. Ideò concludimus animam hominis immortalem elle ex natura sua, quia fcilicet est indivisibilis; ergo fi &c.

Resp. ad 1. neg. seq. ad 2. dift. ant. Ideò concludimus ánimam hominis immortalem esse ex ';atura fua, quia præcisè est indivisibilis, neg. ant. quia eft indivisibilis, &/quia feparata à corpore humano non erit ens inucile in rerum natura , conc. ant. & neg. cquam. In brucis pereunte corpore , perife deber & ipforum anima, ratione fcilicet inutilitatis. Et verò illud ens eft inutile in rerum natura , quod nullas omninò potest operaciones elicere ; atqui talis est anima brutorum separata à corpore ; nain anima brutorum nullas habet operationes nisi dependenter ab organis corporis ; ergo anima brutorum , lepafara à corpore; inutilis est in rerum natura, ac proinde, ratione inutilitatis , Deus illam annihilabit.

PROPOSITIO I V. Anima brutorum non est spirirualis.

Prob. Si anima brutorum foret spiritualis , fequeretur quòd anima brutorum foret fubftantia spiritualis; fallum cquens , ergo & ant. Prob. min. Si anima brutorum foret fubstantia spiritualis, anima brutorum foret libera, capax meriti & demeriti, immortalis ex natura sua &c; funt enim hæc omnia totidem proprietares essentiales fpiritùs; falsum cquens, ergo & ant.

Solvuntur argumenta oppofita. Obj. 1°. Brucis inest Principium cognoscitivum , ergo brutis inest anima fpiritualis. Prob. cquam. Ideò concludimus anímam hominis spiritualem esse, quia fcilicet haber hæc anima potentiam cognoscendi ; ergo fi brutis ineft principium cognoscitivum, brutis inelle debet ani:na (piricualis.

Resp. ad 1. conc. ant. Og neg. cquam. Ad 2 disl. ant. Ideo. concludimus animam hominis fpiritualem efle, quia

fcilicet haber hæc aniina potentiam cognoscendi præcise, ne: ant. potentiam cognoscendi objecta mere spiritualia, & fuprà fuos actus reflectendi , conc. ant. & neg. cquam. Anima brucorum' directè tantummodò cognoscit objecta materialia. Præterea anima brutorum non eft libera , & libera eft anima hominis. Porrò libertas fons est & origo præcipuæ demonft. ationis quâ innititur fpiritualitas animæ rationalis.

Hinc fequitur cognitionem in brutis non esse sui cognitionem.

Šequitur etiam brutorum animam neque seipsam cognofcere , neque scire se existere ; hæc enim omnia fupponunt potentiam capacem reflectendi , feu fuperactus fuos redeundi. Inst. 1°. Castores reflectunt eo faltem tempore quo

fua conftruunt ædificia ; ergo quædam bruta animam fpiritualem habent. Prob. ant. tália ædificia non possent à nobis fine reflexione construi; ergo à fortiori fine reflexione non conftruuntur à caftoribus.

Resp. ad 1. neg. ant. ad 2. conc. ant. & neg. cquam co peritatem. Homines ædificia sua liberè conftruunt ; contrà verò castores ædificant ex quadam naturæ neceffitate. Hinc explicatur facilè cur juniores caftores fint æquè in ædificando periti , ac seniores.

lis adde quod fi caftores in ædificando reflecterent aliquid perfectionis fenfim fine sensu suis ædificiis addidiffent. Hoc autem falfum esse experientiâ conftat ; quo enim modo castores , temporibus Adami, ædificabant, eodem prorsùs modo ætatis hujus-ce castores ædificant.

Quod autem dictum est de castoribus, idem dictum puta de apibus rempublicam suam regentibus, de formicis annonam ftatis temporibus comparantibus, de avibus conficientibus nidos , prolem educantibus &c.

Inft. 2°Castigecur canis eò quòd Domino fuo imperanti non obedierit ; deindè oftendatur ei baculus à Domino idem omninò mandatum iterante, canis ftatim obedier. Quo fupposito, sic raciocinor : ideo canis obedie, quia reflectic super modum quo fuit excepcus a Domino fuo; ergo quædam bruta reflectunt.

[merged small][ocr errors][ocr errors]

Refp. admisso fuppofito , neg. ant. Non ideò canis obedir, quia reflectit super modum quo fuit exceptus à Domino fuo , sed quia memoriam habet faltem corpoream. Hæc omnia paucis expono.

Canis castigari non potest, quin in parte cinerea ipfius cerebri imprimantur aliquòc vestigia. Vifo baculo , vel auditâ minaci voce Domini sui, spiritus vitales intrà hæc veltigia decurrunt, atque canem determinant ad exequenda Domini sui mandata. Fiunc hæc omnia , ut vides , non equidem sine cognitione, fed line reflexione.

Inft. 3°. Quædam bruta recordantur cognitionum quas priùs habuerunt ; ergo quædam bruta redeunt in suas cognitiones; ergo quædam bruta reflectunt. Resp. dist

. ant. Quædam bruta recordantur cognitionum quas prius habuerunt , & fciunt hæc bruta se recordari neg. ant. & id nesciunt , conc. ant. & neg. utramque cquam. Cùm recordamur cognitionis quam priùs elicuimus , cùm compertum nobis est cognitionem fimilem noftram in mentem priùs venisse. Id autem de brutis dici non poteft; bruta enim cognitiones suas non cognoscunt.

Obj. 2°. Brutá sunt libera , ergo fpiritualis eft anima brutorum. Prob. ant. Bruta agunt propter finem , & ex innumeris mediis affumunt illa quæ meliùs & faciliùs ad finem perducunt; canis, v. g. , affumit viam breviorem & commodiorem ad finen suum affequendum ; ergo bruta funt libera.

Refp. ad z. neg. ant. ad 2. dift. ant. Bruta agunt propter finem formaliter ut finem , & assumunt media. formaliter uc media , & ut formaliter ad talem finem conducentia neg. ant. agunt propter finem & allumunt media materialiter tantùm & ex quadam naturæ necessitate, conc, ant. & neg. cquam. Bruta non cognofcunt proportionem, ordinem , relationem finis ad media , & mediorum ad finem , ac proindè non possunt agere propter finem formaliter ut finen, neque assumere media formaliter ut media ad talem finem conducentia.

Injt. 2. Brutà allumunt media prout jucunda , ergo &

1

[ocr errors]

potiunt affumere media prout media ad talem finem
conducencia.
Resp. dist. ant. Bruta assumunt media prout jucunda
hoc est, quod in mediis eft jucundum & delectabile, id
determinat brutum ex quadam naturæ necessitate ut cæco
quodam impetu feratur in obječta , conc. ant. hoc est bru-
tum ità comparat medium jucundum cum medio minus
jucundo , ut liberè eligat unum præ alio , neg. ant. &
cquam.

Inft. 2°. Si bruta finem suum affequuntur ex quadam naturæ neceffitate , fequitur quòd bruta multò perfe&tiùs agant , quàm homines ; nam ex duabus caufis illa perfectiùs agit quæ femper finem fuum assequitur , intereadùm altera finem suum non semper obrinet ; atqui bruta non perfectiùs agunt, quàm homines ; ergo brura finem fuum non assequuntur ex quadam naturæ neceffitate.

Refp. ad z. neg. feq. ad 2. dift. ant. Ex duabus causis illa perfectiùs agit quam altera , quæ femper finem fuum affequitur , fi finis utriusque fit æqualis , conc. ant. si finis utriufque fit valdè inæqualis , neg. ant. & ĉquam. Finis hominis multò nobilior est fine brucorum , & finis brutorum multo nobilior fine entium inanimatorum.

Obj. 3°. Verisimile eft animam brutorum nihil aliud esse quam malos dæmones ; '

nam verisimile eft malos dæmones, in pænam fuperbiæ fuæ, inclusos fuisie in corpore brutorum ; sed mali dæmones funt fpiritus; ergo verifimile eft animam brutorum elle fpiritum.

Refp. ad 1. iteg. maj. ad 2. reg. ant. Fuse explicatur hæc opinio falsa in libro quodam, non amænè minus & festive quàm eleganrer elaborato qui fic infcribitur ( Amusement philosophique fur le langage des Bêtes). Ex ipfomer libri ticulo infertur evidenter Authorem hunc ingeniofum', reerearionis tantùm causâ , afferuiffe animam brutorum nihil aliud effe quàm malos dæmones qui, in 'fuperbiæ fuæ pænam,

fuerunt in corpore brutorum inclusi. Imò quidem , invito & infcio authore, prodiit in lucem opinio hujusmodi quæ in multis peccat, fed in eo præcipuè quòd adducan=

« PrécédentContinuer »