Images de page
PDF
ePub
[ocr errors]
[ocr errors]

παρήν , εν ή έδει και άνθρωπον έξιέναι εκ γής εις φώς. Απορία ούν εχόμενος και Προμηθεύς , ήντινα σωτηρίαν τω ανθρώπω εύροι, κλέπτει Ηφαίστου και Αθηνάς την έντεχνον σοφίαν ξυν πυρί αμήχανον γαρ ήν άνευ πυρός αυτήν κτητήν τω ή χρησίμην γενέσθαι και ούτω δη δωρείται ανθρώπω. Την μεν ούν περί τον βίον σοφίαν άνθρωπος ταύτη έσχε την δε πολιτικήν ούκ είχεν. "Ην γαρ παρά τω Διΐ · τω δέ Προμηθεί εις μεν την ακρόπολιν την του Διός οίκησιν ουκέτι ενεχώρει εισελθείν προς δε και αι Διός φυλακαι φοβεραι ήσαν. Εις δε το της Αθηνάς και “Ηφαίστου οίκημα το κοινόν , ενώ εφιλοτεχνείτην, λαθών εισέρχεται και κλέψας την τε έμπυρον τέχνην την του

Ηφαίστου, και την άλλην την της Αθηνάς, δίδωσιν ανθρώπω· και εκ τούτου ευπορία μέν ανθρώπων του βίου γίγνεται: Προμηθέα δε διΕπιμηθέα ύστερον, ήπερ λέγεται , κλοπής δίκη μετήλθεν.

Επειδή δε ο άνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας, πρώτον μεν, διά τήν του θεού ξυγγένειαν, ζώων μόνον θεούς ενόμισε , και επεχείρει βωμούς τε ιδρύεσθαι, και αγάλματα θεών. Έπειτα φωνήν και ονόματα ταχύ διαρθρώσατο τη τέχνη και οικήσεις, και εσθήτας, και υποδέσεις, και στρωμνας, και τας εκ γής τροφας ευρετο. Ούτω δή παρεσκευασμένοι κατ' αρχάς άνθρωποι, ώκουν σποράδην' πόλεις δε ουκ ήσαν. Απώλλυντο ούν υπό των θηρίων, διά τό πανταχή αυτών ασθενέστεροι είναι και η δημιουργική τέχνη αυτούς πρός μεν τροφήν ικανή βοηθός ήν, προς δε τον των θηρίων πόλεμον ενδεής πολιτικήν γάρ τέχνην ούπω είχον, ής μέρος

le feu,

[ocr errors]

PLATON. 273 dant c'était le jour où l'homme devait quitter le sein de la terre, et voir la lumière des cieux. Prométhée, ne sachant pas plus que son frère quel gage de salut il pouvait donner à cet être si faible, dérobe à Pallas et à Vulcain les arts et le feu; car, sans

la connaissance des arts serait impossible ou inutile. Prométhée en fit présent à l'homme, 'et l'homme dut à ce larcin les arts qui embellissent sa vie. Mais il n'eut point la politique. Elle était chez Jupiter , et Prométhée n'avait plus le droit de pénétrer dans le palais où demeurait le roi des dieux : des satellites redoutables en gardaient l'entrée. Il osa' seulement se glisser dans l'atelier céleste où Pallas et Vulcain travaillaient ensemble, et le feu créateur qu'il prit au dieu , les arts qu'il prit à la déesse, servirent à l'existence de l'homme. Prométhée , dit-on, fut puni; mais ce vol était le crime de son frère.

Animé d'un rayon de cette flamme , l'homme, fils de la divinité, fut le seul des êtres vivans qui reconnut des dieux; et il commença par leur élever des autels et des images. Ensuite, avec l'industrie de Pallas, il articula des sons, il trouva le secret du langage, il se fit des habitations, des vêtemens , des chaussures des lits , et força la terre à le nourrir. Dans ces premiers jours du monde , les hommes vivaient épars , ils n'avaient point de villes. En proie aux bêtes féroces parce qu'ils étaient les plus faibles, leurs arts leur suffisaient pour se nourrir , mais non pour combattre les animaux : comme ils n'avaient point la politique, ils ne pouvaient connaître la guerre. Ils cher

PENSÉES DE PLATON.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

18

[ocr errors]

πολεμική. Έζήτουν δε αθροίζεσθαι και σώζεσθαι , κτίζοντες πόλεις. "Οτ' ουν αθροισθείεν, ήδίκουν αλλήλους, άτε ουκ έχοντες την πολιτικής τέχνην. "Ωςτε πάλιν σκεδαννύμενοι διεφθείροντο.

Ζεύς ούν δείσας περί τω γένει ημών , μή απόλoιτο πάν, Ερμήν πέμπει άγοντα εις ανθρώπους αιδώ τε και δίκην, ίν' είεν πόλεων κόσμοι τε και δεσμοί φιλίας ξυναγωγοί. Ερωτά ούν “Ερμής Δία, τίνα ούν τρόπον δοίη δίκην και αιδώ ανθρώπους: Πότερον, ως αι τέχναι νενέμηνται, ούτω και ταύτας νείμω και Νενέμηνται δε ώδε· είς έχων ιατρικής, πολλοίς ικανός ιδιώταις, και οι άλλοι δημιουργοί. Και δίκην δή και αιδώ ούτω θώ εν τοις ανθρώποις, ή επί πάντας νείμω; Επί πάντας, έφη ο Ζεύς" και πάντες μετεχόντων. Ου γαρ αν γένοιντο πόλεις, ει ολίγοι αυτών μετέχοιεν, ώσπερ άλλων τεχνών. Και νόμον γε θες παρ' εμού, τον μη δυνάμενον αιδούς και δίκης μετέχειν , κτείνειν ως νόκαι σον πόλεως.

[ocr errors]

Ούτω δή και δια ταύτα οί τε άλλοι και Αθηναίοι , όταν μεν περί αρετής τεκτονικής και λόγος, ή άλλης τινός δημιουργικής, ολίγοις οίονται μετεϊναι ξυμβουλής , και εάν τις εκτός ών των ολίγων ξυμβουλεύη , ουκ ανέχονται και είκότως, ως εγώ φημί· όταν δε εις ξυμβουλών πολιτικής αρετής ίωσιν, ήν δεί δια δικαιοσύνης πάσαν ιέναι και σωφροσύνης και είκότως άπαντος ανδρός ανέχονται και ως παντί προσήκον ταύτης γε μετέχειν της αρετής , ή μή είναι πόλεις.

[ocr errors]

:

chèrent donc à se réunir , et pour leur sûreté, ils bâtirent des villes. Mais à peine réunis, ils s'attaquérent, ils se nuisirent eux-mêmes : la politique mana quait à la société. On se dispersa de nouveau, on fut toujours malheureux.

Enfin Jupiter, craignant de voir le genre humain périr, nous envoya Mercure avec la Pudeur et la Justice , pour établir l'ordre dans les villes et serrer les noeuds de l'union sociale. Mercure lui demanda comment il donnerait aux hommes la Justice et la Pudeur : Dois-je les leur distribuer, dit-il, comme les arts qu'ils ont chacun en partage? Un médecin suffit à plusieurs qui ne le sont pas , et il en est ainsi de toutes leurs sciences. Faut-il confier de même ces deux vertus à quelques hommes, ou les en rendre tous dépositaires? — Oui, tous , reprit le dieu , il faut que tous y prétendent. Si, comme leurs arts, elles étaient réservées à un petit nombre, jamais il n'y aurait de civilisation chez les hommes. Je te charge même de leur donner cette loi : Que celui qui méconnaîtra la Pudeur et la Justice, soit condamné à mort comme le fléau de l'Etat.

Voilà pourquoi les Athéniens et tous les peuples, lorsqu'on délibère sur des arts exercés par un petit nombre , prennent seulement l'avis de quelques citoyens , et refusent avec raison d'écouter les autres ; mais lorsqu'on agite dans leurs assemblées une question politique, qu'il faut décider par la justice et la vertu , tout homme peut se lever : car la vertu est le devoir de tous , ou la république n'est plus.

7

Αύτη τούτου αιτία· ίνα δε μή ολη απατάσθαι ως το όντι γούνται πάντες άνθρωποι πάντα άνδρα μετέχειν δικαιοσύνης τε και της άλλης πολιτικής αρετής, τότε αν λάβε τεκμήριον. Έν γάρ ταϊς άλλαις αρεταίς , εάν τις φή αγαθός αυλητής είναι, ή άλλην ήντινούν τέχνην ήν μή έστιν, ή καταγελώσιν, ή χαλεπαίνουσι και οι οικείοι προσιόντες νουθετούσιν ως μαινόμενον. Έν δε δικαιοσύνη και εν τη άλλη πολιτική αρετή, εάν τινά και ειδώσιν ότι άδικός εστιν, εαν ούτος αυτός καθ' αυτού ταληθή λέγη εναντίον πολλών , και εκεί σωφροσύνην ηγούντο είναι και ταληθή λέγειν, ενταύθα μανίαν και φασί πάντας “δείν φάναι είναι δικαίους, εάν τε ώσιν, εάν τε μή, η μαίνεσθαι τον μή προσποιούμενον δικαιόσυνήν ως αναγκαίον ουδένα όντιν' ουχί άμωσγέπως μετέχειν αυτής, ή μή είναι ένα ανθρώποις.

PROTAGORAS.

2

Α Τ Η Ε Ν ΑΕ.

ΝΕΟΣ εγώ ποτε ών, πολλούς δή ταυτόν έπαθον· ρήθην, ει θάττον εμαυτού γενοίμην κύριος, επί τα κοινά της πόλεως ευθύς ιέναι. Και μοί τύχαι τινές των της πόλεως πραγμάτων τοιαίδε παρέπεσον. Υπό πολλών γαρ της τότε πολιτείας λοιδορουμένης, μεταβολή γίγνεται και της μεταβολής εις και πεντήκοντά τινες άνδρες προύστησαν άρχοντες ένδεκα μεν εν άστει, δέκα δ' εν Πειραιεί, περί τε αγοράν εκάτεροι τούτων, όσα τ' εν τοις άστεσι διοικείν

« PrécédentContinuer »